AB'nin endüstriyel ısı fonu: Kim yararlanabilir?

Avrupa Komisyonu, fabrikalarda üretim için kullanılan ısının fosil yakıtlar yerine daha düşük karbonlu yollarla üretilmesini destekleyen yeni bir ihale hazırlıyor. IF26 Heat Auction adlı program için planlanan bütçe 1 milyar avro. Kaynak, AB Emisyon Ticaret Sistemi'ndeki (AB ETS) tahsisat satış gelirleri. Komisyon 24 Eylül 2026'da programın tasarım koşullarını yayımladı; başvuru henüz açılmadı.

Hangi ısıdan söz ediyoruz?§

Konu, fabrikanın üretim sürecinde kullandığı ısı: örneğin kurutma, buhar, kimyasal reaksiyon veya malzeme işleme için gereken enerji. Isı pompası, elektrikli kazan ve fırın, güneş veya jeotermal kaynaklı doğrudan ısı ile belirli yenilikçi nükleer ısı projeleri koşullara göre değerlendirilebiliyor. Ofislerin ısıtılması ve bölgesel ısıtma şebekesine satış bu programın hedefi değildir.

Bu, ücretsiz ETS tahsisatı dağıtımı değildir. Bir yatırım destek programıdır; AB ETS veya Türkiye ETS kapsamındaki emisyon raporlama ve teslim yükümlülüklerini değiştirmez.

Destek nasıl işliyor?§

Başvuran proje, önleyeceği doğrudan CO₂ emisyonu başına ne kadar destek istediğini teklif ediyor. Uygun teklifler kendi sıcaklık grubunda bu destek tutarına göre sıralanıyor. Seçilen projeye, işletmeye girdikten sonra ölçülüp doğrulanan proses ısısı üretimine bağlı sabit prim en fazla beş yıl ödenebiliyor. Dolayısıyla 1 milyar avro, tek bir tesise peşin ödenecek para veya her başvurana ayrılmış bir hak değil; ihale için öngörülen toplam bütçe.

Komisyonun yayımladığı üç sıcaklık grubu şöyle:

MWth, ısı üretim kapasitesidir. 80–100°C grubunda her elektrikli teknoloji uygun değil: ısı pompası için verim katsayısı (COP) 1,5'in üzerinde olmalı; doğrudan yenilenebilir veya uygun nükleer ısı da bu grupta değerlendirilebilir. Yalnız sıcaklık ve kapasite sınırını karşılamak başvuru hakkını garanti etmiyor; koşullarda ayrıca teknoloji, proje olgunluğu ve en az 2,5 milyon avro yatırım harcaması gibi şartlar var.

Türkiye'deki tesis başvurabilir mi?§

Türkiye'de kurulacak proje bu ihaleye uygun değil. Komisyon, projenin Avrupa Ekonomik Alanı'nda (AEA) bulunmasını istiyor. Şirketin hangi ülkeden olduğu ise tek başına engel değil: Türkiye merkezli bir şirketin AEA'daki proje konsorsiyumuna katılımı menşei nedeniyle dışlanmıyor. Projenin ve başvurunun diğer koşulları yine sağlanmalı. Belirleyici olan yatırımın yeri ve niteliği.

AEA'da projeniz varsa önce üretimdeki ısı ihtiyacını, ölçülen sıcaklığı, ısıl kapasiteyi, seçilecek teknolojiyi ve yatırım planını ortaya koyun. Türkiye'deki tesisiniz içinse bu duyuruyu yeni bir ETS yükümlülüğü veya doğrudan erişilebilir bir hibe olarak yorumlamayın.

Başvuru ne zaman açılacak?§

Komisyon, çağrıyı Aralık 2026 başında açmayı bekliyor; bugün kesin başvuru tarihi ya da son gün ilan edilmiş değil. 24 Eylül'deki koşullar hazırlık için yol gösteriyor. Komisyonun belirttiği üzere yayımlanacak resmî çağrı ve ekleri başvuru açısından esas alınacak. Açılış durumunu Komisyonun çağrı sayfasından izleyebilirsiniz.