Türkiye karbon piyasası
Mevzuat ne diyor, tesisiniz ne yapacak
Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi Yönetmeliği 27 Ağustos 2026'da yürürlüğe girdi. Yıllık 50.000 ton CO2e'nin üzerindeki tesisler için sera gazı emisyon izni ve yıllık tahsisat teslimi yeni bir yükümlülük. Emisyonunu izlemek, raporlamak ve doğrulatmak ise EK-1 faaliyeti yürüten her tesisin işi; bu eşiğin altında da sürer.
Sorunuzdan başlayın
- Kapsamda mıyım?Eşikler, kategoriler ve EK-1 faaliyet listesi
- Ne zaman ne yapacağım?Bir sistem yılının adımları, tarih tarih
- Hangi belgeleri hazırlayacağım?İzinden teslime yedi adım ve her adımın dayanağı
- Tahsisatım ne kadar olur?Formülün dört çarpanı ve üç senaryolu hesap
- Bana maliyeti ne?Altı bütçe kalemi ve tahsisat açığı
- Neresi hâlâ belirsiz?Kurul kararı bekleyen hükümler ve bugünkü durum
Yılın ritmi
Bir sistem yılı böyle akar
Şerit Yönetmelikteki genel yıllık döngüyü gösterir. KPK/2026/1 uyarınca 2026 yalnız raporlama yılıdır; şeritteki fiyat ve teslim adımları 2026 emisyonlarına uygulanmaz. 2027 pilot akışının ayrıntıları ayrıca yayımlanacak usul ve esasları bekliyor.
- Nis30 NisanBir önceki sistem yılının raporları · Md. 29
- Eyl15 EylülDoğrulayıcı ataması · uygulamadan gelir
- KasKasım son iş günüBir önceki yılın tahsisat teslimi · Md. 16
- AraAralık son iş günüEksik teslimde ek rezerv · Md. 16
27 Ekim 2026
Pilot dönemde ilk İMP teslimi, Geçici Md. 3
9 Temmuz 2028
Sera gazı emisyon izni son tarihi, Geçici Md. 2
50.000
Kapsam eşiği, tCO2e/yıl · Kategori B ve C, Md. 5
30 Nisan
Her yıl: bir önceki sistem yılının raporları, Md. 29
KPK/2026/1 pilotu elektrik üretimi, çimento, demir-çelik, alüminyum ve gübre sektörlerindeki Kategori B ve C tesislerle sınırlar. Ana faaliyeti bu beş sektör dışında olan 35.11.10.30.00 kodlu elektrik üretimi pilot dışıdır.
Okuma rotası
Yürüttüğünüz işe göre okuma sırası
Üç iş için üç ayrı sıra vardır. Birini seçtiğinizde hangi sayfanın hangi sırayla okunacağı aşağıda açılır.
- 01İş tanımıYürütülecek iş
- 02Sınırı kurKapsam ve yöntem
- 03Veriyi hazırlaİzleme ve raporlama
- 04DoğrulaKanıt ve kontrol
- 05Sonucu yönetTeslim ve tahsisat
Uygulama dönemleri
Hangi kural, ne zaman değişir?
KPK/2026/1 pilotu 2026–2027 olarak kesinleştirdi. Birinci uygulama döneminin yıl sınırları ise henüz birincil kaynakla doğrulanmadı.
2026–2037 zaman çizelgesi
IPilot uygulama dönemi
2026 – 2027 · KPK/2026/1
2026 raporlama, 2027 fiyat mekanizması.
IIBirinci uygulama dönemi
2028 – 2035 · beklenti; iki alt dönem
Kıyas değeri geriye dönük belli olur.
- alt dönem 1 · 2028 – 2030
- alt dönem 2 · 2031 – 2035
IIISonraki uygulama dönemleri
2036 ve sonrası · beklenti
Kurallar dönem başlamadan biliniyor.
27 Ekim 2026: İlk İzleme Metodolojisi Planı için mevzuattaki kesin tarih; altı aya kadar uzatılabilir.
Dönemleri ve değişen kuralları inceleyin →Tahsisatın hesap sınırı
Tesis tek; hesap sınırı birden fazla olabilir
Sıra bir hiyerarşidir: önce ürün kıyası, sonra ölçülebilir ısı, sonra yakıt kıyası, en sonda proses emisyonu. Bir akış üst basamakta yerleştiyse alttakilere girmez; toplam yeniden tesisin doğrulanmış emisyonuna bağlanır.
Alt tesis çizimini açın →Tahsisatın ölçüsü
Bir ton ürüne düşen emisyon
Noktayı sürükleyin: yatay eksen klinker üretimi, dikey eksen doğrulanmış emisyondur; yoğunluk ikisinin oranıdır. Teslim yükümlülüğü doğrulanmış yıllık toplama eşittir (Md. 16/1); ücretsiz tahsisat ise alt tesis düzeyinde, yoğunluk temelli kıyas değeriyle hesaplanır (Md. 11/1). Nokta kesikli çizginin üzerinde kaldıkça, üretim aynı olsa bile tesis tahsisat açığı verir. Çizgideki 0,8000 temsilîdir; gerçek kıyas değerleri, doğrulama raporları teslim edildikten sonra Ulusal Tahsisat Planında ilan edilecek (Geçici Md. 4).
Emisyon yoğunluğu
0,86tCO₂e/t klinker
temsilî kıyasın 0,06 üzerinde
Ücretsiz tahsisat · Md. 13/7
800.000
KD 0,8000 × ÜTO 1,00 × SFK 1,00 × FS; kesirli sonuç yukarı yuvarlanır (Md. 13/10)
Yıl sonu pozisyonu · Md. 16/1
60.000 tahsisat açık
Tahsisat, doğrulanmış emisyonun altında kaldı.
KD, ÜTO ve SFK bu araçta varsayımdır; dört ondalıklı ilan kuralı gerçektir (Md. 13/9). Sayı seti hesap örneği sayfasıyla aynıdır.
Belge ve veri akışı
Sistem nasıl işler
İki belge zinciri yan yana yürür: emisyon zinciri izinden rapora, tahsisat zinciri izleme planından faaliyet seviyesi raporuna gider. İkisi de doğrulamadan geçer, sonra yol tahsisat ile teslime ayrılır.
EMİSYON ZİNCİRİ · ne kadar saldığınız
TAHSİSAT ZİNCİRİ · ne kadar ürettiğiniz
izleme planındaki onaylı İP temel alınır
İMPizleme metodolojisi planı · EK-4emisyon raporundaki o yılki emisyon buraya girer
FSRfaaliyet seviyesi raporu · Md. 13/5 · EK-5İki zincir doğrulamada birleşir
Doğrulamadan sonra yol ikiye ayrılır
Genel kural sektörde şekillenir
Sektör rehberleri
- 4 Eylül 2026Elektrik üretimi: santralin hesabı neden farklı işlerSantral kapsama 20 MW eşiğinden girer ve faaliyet seviyesini net üretimden hesaplar. Pilot kıyas yöntemi santralin geçmiş beş yıllık ağırlıklı ortalama emisyon yoğunluğuna dayanır; oran %100'dür.
- 5 Eylül 2026Çimento: kıyas klinkerde biter, tahsisat üretimle gelirKıyas ürünü klinkerdir; alt tesis sınırı fırın hattında biter, çimento öğütme dışarıda kalır. Klinker tartılmaz, hesaplanır; tahsisat da bu miktardan gelir.
- 5 Eylül 2026Demir-çelik: rota, ürün ve alt tesis sınırıEntegre, elektrik ark ocaklı ve döküm rotalarında ürün kıyası adaylarını, ortak enerji akışlarını ve İMP'de kanıtlanması gereken sınırları birlikte okuyun.
- 5 Eylül 2026Alüminyum: elektroliz, anot ve ikincil ergitmeBirincil alüminyum, ön pişmiş anot ve ikincil alüminyum ürün adaylarını; elektrik, yakıt, PFC emisyonu ve faaliyet seviyesi verileriyle birlikte sınırlandırın.
- 5 Eylül 2026Gübre: amonyak, nitrik asit ve N₂O veri zinciriAmonyak–nitrik asit entegre üretiminde ürün, ara gaz, buhar, CO₂ ve N₂O akışlarını alt tesis sınırları ve ölçüm noktalarıyla birlikte kurun.
Kalıcı bilgi omurgası
Rehber dizini
Bölüm I
Temeller
Karbon fiyatlandırmanın mantığı, emisyon ticaretinin mekaniği ve bu sistemi anlamak için gereken kavramlar.
Bölüm II
Türkiye ETS
İklim Kanunu ile kurulan ulusal emisyon ticaret sistemi: yasal çerçeve, kurumsal yapı, kapsam, tahsisat ve yükümlülükler.
- II.1Güncel durum
- II.2Yasal çerçeve: 7552 sayılı İklim Kanunu
- II.3Kimler kapsamda: eşikler ve sektörler
- II.4Tesis yol haritası: yedi adım
- II.5Pilot dönem takvimi ve yükümlülükler
- II.6Tahsisat: kıyas yöntemi nasıl işler
- II.7Ücretsiz tahsisat formülü: bilinenler ve beklenen değerler
- II.8Uygulamalı örnek: klinkerden tahsisata hesap
- II.9Kurumsal yapı: Kurul, Başkanlık, EPDK, EPİAŞ
- II.10Piyasa nasıl işleyecek
- II.11Uyum döngüsü: izlemeden teslime
- II.12Yaptırımlar
- II.13Tesis değişirse: kapasite, yeni hat, duran üretim
- II.14Başvuru reddedilirse: eksiklik, süre ve itiraz yolu
- II.15Uyum maliyeti: hangi kalem nereden doğar
- II.162027 fiyat mekanizmasına hazırlık
Bölüm III
MRV
İzleme, raporlama ve doğrulama zinciri. Bacadan çıkan gazın resmî bir sayıya dönüşene kadar geçtiği yol ve tahsisatı belirleyen ikinci belge hattı.
- III.1MRV nedir, ETS'in temeli neden budur
- III.2İzleme planı
- III.3Alt tesis: tesisin içindeki hesap sınırı
- III.4PRODCOM eşleştirmesi: ürün kodundan alt tesise
- III.5Ölçüm güvencesi: sayaçtan doğrulamaya
- III.6İzleme Metodolojisi Planı (İMP)
- III.7Sera gazı emisyon raporu
- III.8Faaliyet Seviyesi Raporu (FSR)
- III.9Doğrulama ve doğrulayıcı kuruluş
- III.10Belirsizlik değerlendirmesi ve kademe yaklaşımı
- III.11Veri akış faaliyetleri ve kontrol sistemi
- III.12Emisyon tarafının yazılı prosedürleri
- III.13Tahsisat tarafının yazılı prosedürleri
- III.14Akım şeması ve veri akış şeması
Bölüm IV
Sektörler
Genel kurallar sektörde şekillenir: kıyas ürünleri, alt tesis yapısı, veri hazırlığı ve sektöre özgü tuzaklar, tesisinizin diliyle.
Bölüm V
Kütüphane
Mevzuat, AB karşılaştırma kaynakları ve açık statülü çalışma dosyaları: künye, yürürlük ve indirilebilir kopya.
Bölüm VI
Sözlük
Emisyon ticaretinde geçen terimlerin Türkçe–İngilizce karşılıkları ve tanımları.
Kalıcı bilgi rehberlerde durur; hangi hükmün kesinleştiğini, hangisinin Kurul kararına kaldığını güncel durum sayfası gösterir.