Alt tesis: tesisin içindeki hesap sınırı

Alt tesis, ücretsiz tahsisat hesabının temel birimidir. İşletme hesabını tesis adına yapar; fakat hesabın içindeki üretim, emisyon ve faaliyet seviyesi verileri alt tesis düzeyinde kurulur. Bu ayrım doğru yapılmadan İMP, FSR ve kıyas hesabı aynı dili konuşamaz.

Alt tesis ayrı bir bina değildir§

Yönetmelik alt tesisi, tesisteki faaliyetlerden doğan emisyonların bir ürüne, üretim sürecine, ölçülebilir ısıya veya yakıt kullanımına indirgenmesiyle elde edilen ve kütle-enerji dengesiyle sınırları belirlenen teknik birim olarak tanımlar.

Bu nedenle sınır her zaman bir duvarı, bacayı veya tek üretim hattını izlemez. Bir kazan iki üretim hattına hizmet edebilir; bir ürün alt tesisi birden çok fiziksel üniteyi kapsayabilir. İMP'de çizilen şey, ücretsiz tahsisata esas girdilerin, çıktıların ve emisyonların nerede başlayıp nerede bittiğini gösteren sistem sınırıdır.

Kavram şemasıAlt tesis hiyerarşisi: ürün, ısı, yakıt, proses

Dört tür, tek öncelik sırası§

Yönetmeliğin 13 üncü maddesi dört tür saymaktadır: ürün kıyasına dayalı alt tesis, ölçülebilir ısı kıyasına dayalı alt tesis, yakıt kıyasına dayalı alt tesis ve üretim sürecine yönelik alt tesis.

Yaygın uygulama bunları aynı anda kurulacak dört eşit kutu olarak değil, öncelik sırası olarak ele alır:

1. Önce çalışma ürün listesiyle eşleşen her ürün için ürün kıyas alt tesisi kurulur.
2. Ürün sınırına girmeyen faaliyetlerde ölçülebilir ısı aranır.
3. Isı kıyasına girmeyen yakıt kullanımı yakıt kıyas alt tesisine yazılır.
4. Geriye kalan uygun doğrudan proses emisyonu, üretim sürecine yönelik alt tesise girer.

Bu sıra çifte sayımı önler. Ürün kıyası içinde bulunan yakma veya proses emisyonu, ayrıca yakıt ya da proses emisyonu alt tesisine tekrar yazılmaz.

Sınır nasıl çizilir§

EK-4, her alt tesis için sınırların ve dahil edilen teknik birimlerin açıkça tanımlanmasını ister. Sadece kutu çizmek yeterli değildir. Çizimde ve ona eşlik eden açıklamada şu beş katman birlikte görünmelidir:

• sınıra giren teknik birimler ve süreçler,
• girdi malzemeleri, yakıtlar ve ölçülebilir ısı,
• ürünler, ara ürünler ve diğer çıktılar,
• emisyon kaynakları, sayaçlar ve ölçüm noktaları,
• birden fazla alt tesise hizmet eden ortak kazan ve enerji ünitelerinin paylaştırması.

Karmaşık alt tesislerde ayrı ayrıntılı akış diyagramı gerekir. Ortak akışların sayaçla ölçülmesi esastır; sayaç yoksa kullanılan paylaştırma anahtarı, veri kaynağı ve güncelleme yöntemi yazılır.

Ürün kodunun seçimi için PRODCOM eşleştirme rehberini, sayaçtan yıllık rapora kanıt düzeni için ölçüm güvencesi sayfasını kullanın.

Denge testi§

Her emisyon yalnız bir alt tesise yazılır. Kontrolün sonunda alt tesislere atfedilen emisyonların toplamı tesisin doğrulanmış toplam emisyonuna eşit olmalıdır. Eşitlik kurulamıyorsa bir akış dışarıda kalmış, iki kez sayılmış veya sınır yanlış çizilmiş demektir.

Faaliyet seviyesi de aynı sınırı izler. Ürün alt tesisinde ton ürün, ölçülebilir ısı alt tesisinde net ısı, yakıt alt tesisinde enerji girdisi ve ilgili diğer yaklaşımda tanımlanan veri yıllık olarak FSR'ye taşınır.

İMP ve FSR'de nerede görünür§

İzleme Metodolojisi Planı, alt tesislerin listesini, sınırlarını, teknik birimlerini, girdi ve çıktılarını ve izleme yöntemlerini tanımlar. Faaliyet Seviyesi Raporu ise onaylı İMP'deki bu yapıyı değiştirmeden ilgili sistem yılının üretim ve emisyon verileriyle doldurur.

Alt tesis yapısı değişirse İMP değişikliği oluşabilir. Yönetmelik, değişikliğin gerçekleştiği tarihten itibaren en geç 30 gün içinde elektronik bildirim ister.

Sektörde nasıl değişir§

Genel sıra aynı kalır; fiziksel sınır sektörün ürününe ve enerji akışına göre değişir.

• Çimentoda gri ve beyaz klinker ayrı ürün alt tesisleridir. Sınır klinker çıkışında biter; çimento öğütme ürün sınırının dışında kalır.
• Elektrik üretiminde yakıt türleri ayrı veri satırlarıdır, ayrı alt tesisler değildir. Faaliyet seviyesi net elektrik üretimidir. Elektrik sektörü dışındaki tesislerin tesis içi fosil yakıtlı elektrik üretimi de uygun PRODCOM koduyla ayrı bir elektrik ürün alt tesisi kurar; atık ısıdan (WHR) üretim kurmaz.
• Demir-çelikte kok, sinter, sıvı ham metal, iki EAO çeliği ve döküme hazır sıvı metal farklı rota ve ürün sınırları doğurabilir.
• Alüminyumda ön pişmiş anot, birincil alüminyum ve ikincil ergitme; elektrik, anot tüketimi ve PFC verileriyle birlikte ayrılır.
• Gübre üretiminde amonyak, olası hidrojen/sentez gazı ve nitrik asit sınırları; ortak buhar, CO₂ ve N₂O ölçümüyle birlikte kurulur.
• Ortak tesis kısımları, sınır kanıtı ve çifte sayım kontrolleri için tahsisat tarafının yazılı prosedürlerine bakın.

Buradaki sektör hiyerarşisi ve örnek sınırlar ilan edilmiş bir kural değildir. Bağlayıcı olan alt tesis tanımı, dört tür ve İMP ile FSR yükümlülükleri Yönetmelik ile EK-4 ve EK-5'tir.