İzleme planı

İzleme planı, tesisin emisyonunu nasıl ölçeceğini önceden yazıp onaylattığı belgedir. Yönetmelik onu şöyle tanımlamaktadır: veri toplama ve veri işleme faaliyetlerinin ve bunların doğruluk kontrol sistemi de dahil olmak üzere izleme metodolojisinin detaylı, eksiksiz ve şeffaf olarak belgelendirilmesine dair doküman.

Neden önce plan§

Emisyon ölçümü tek bir sayaçtan okunmaz. Yakıt tüketimi bir yerden, yakıtın karbon içeriği bir laboratuvardan, proses emisyonu bir hesaptan gelir. Bu girdilerin hangisinin nereden alınacağı yıl sonunda kararlaştırılırsa, sonucu kimse denetleyemez.

Plan bu kararların önceden verilmesini ve onaylanmasını sağlar. Yıl sonunda hazırlanan emisyon raporu, Yönetmeliğin 29 uncu maddesine göre Başkanlıkça onaylanan izleme planı çerçevesinde hazırlanır.

İçinde ne var§

İzleme planı uygulamada şunları tarif eder:

• Tesisin sınırları ve kapsamdaki faaliyetler
• Emisyon kaynakları ve kaynak akışları
• Her kaynak akışı için seçilen yöntem: hesaplama temelli mi, ölçüm temelli mi
• Faaliyet verisinin hangi ölçüm cihazından alınacağı
• Emisyon faktörü, oksidasyon ve dönüşüm faktörleri; bunların kaynağı
• Uygulanacak kademe düzeyi ve belirsizlik değerlendirmesi
• Örnekleme ve analiz planı
• Veri akış faaliyetleri ve kontrol sistemi
• Sorumlu personel ve görev dağılımı

Kaynak akışı ile emisyon kaynağı§

İki terim karıştırılır. Emisyon kaynağı fiziksel bir nokta: bir kazan, bir fırın, bir baca. Kaynak akışı ise hesaba giren kalem: belirli bir yakıt türü, bir hammadde, bir ürün akışı.

Bir fırın tek emisyon kaynağı olabilir ama içine üç farklı yakıt giriyorsa üç kaynak akışı vardır. Hesap kaynak akışı bazında kurulur.

Ne zaman sunulur§

Yönetmeliğin 28 inci maddesi, izleme planının sera gazı emisyonlarının ilk izlenmeye başlandığı tarihten en az altı ay önce onaylanmak üzere Başkanlığa gönderilmesini zorunlu tutar. Uygun bulunmayan planların eksikliklerinin giderilmesi için 30 gün süre tanınır; eksikler bu süre içinde giderilirse plan Başkanlıkça onaylanır.

Altı aylık süre planlamanın gerçek başlangıç noktası. İzlemenin başlayacağı yıla girmeden önceki yaz aylarında plan hazır olmak zorunda.

Değişiklik olduğunda§

Yönetmeliğin 34 üncü maddesi, Başkanlığa gönderilmiş bilgi ve belgelerde olabilecek değişiklikleri, EK-1'deki faaliyetlere ve izleme planına etki edebilecek bir değişikliği en geç 30 gün içinde Başkanlığa bildirmeyi zorunlu tutar. Başkanlık bu bildirim üzerine izleme planının ve/veya emisyon raporunun yenilenmesini talep edebilir.

İşletmenin herhangi bir sebeple değişmesi hâlinde yeni işletme, önceki işletmenin Yönetmelik kapsamındaki taahhüt ve mükellefiyetlerini başka bir işleme gerek kalmaksızın yüklenmiş sayılır ve değişikliği yine en geç 30 gün içinde bildirir.

İMP ile ilişkisi§

İzleme planı yalnızca emisyon tarafını beslemez. İMP, onaylı izleme planındaki kaynak akışları ve ölçüm düzeniyle tutarlı kurulmak zorunda; EK-4, İMP'deki veri kalemlerinin izleme yöntemlerinin mevcut olmasını ve veri akış prosedürlerinin belgelenmesini ister. Uygulamadaki elektronik sistem de İMP'yi izleme planının üzerine kurdurur.

Bu yüzden izleme planı zincirin kökü sayılır. Emisyon raporu da, tahsisat tarafındaki İMP de ondan beslenir.

Sık karşılaşılan zorluk§

Planla saha arasındaki fark zamanla açılır. Bir sayaç değişir, bir yakıt tedarikçisi değişir, bir hat devreye girer ve plan güncellenmez. Doğrulama aşamasında doğrulayıcı planı okuyup sahada karşılığını arar; bulamadığında bulgu yazar.

Planın güncel tutulması, yıl sonunda düzeltme yapmaktan az iş çıkarır.

Bundan sonrası§

Plana göre toplanan veri yıl sonunda emisyon raporuna dönüşür. Planın arkasındaki çalışma düzeni emisyon tarafının yazılı prosedürleri sayfasında. Tahsisat tarafındaki karşılığı İMP. Zincirin tamamı sistem haritasında, zaman sırası süreç akışında.