Tahsisat tarafının yazılı prosedürleri

Emisyon tarafının prosedürleri "ne kadar saldığınızı" savunur. Tahsisat tarafının prosedürleri "ne kadar ürettiğinizi ve bu üretimin hangi alt tesise ait olduğunu" savunur. İkinci soru daha zordur, çünkü tesis sınırı fiziksel olarak bellidir ama alt tesis sınırı bir tanım işidir ve o tanımı işletme yapar.

Yönetmelik burada emisyon tarafından daha açık davranır: EK-4, İzleme Metodolojisi Planının asgari içeriğini sayarken prosedürleri doğrudan adıyla ister.

EK-4 hangi prosedürleri açıkça ister§

Bu liste emisyon tarafında dağınık duran yükümlülüklerin tahsisat tarafında tek ekte toplandığını gösterir. Emisyon hattı için kurduğunuz prosedür düzeni burada temel oluşturur; üzerine alt tesis mantığının getirdiği başlıklar eklenir.

İki hattın prosedür farkı§

Tahsisat hattına özgü prosedürler§

1. Alt tesis tanımı ve sınır yönetimi. Her alt tesisin sistem sınırı, o sınıra hangi teknik birimlerin dahil edildiği, hangi girdi malzemelerinin ve yakıtların, hangi ürünlerin ve çıktıların hangi alt tesise atfedildiği (EK-4, 2/b). Sınırın hangi gerekçeyle çizildiği ve değiştiğinde ne yapılacağı bu prosedürde yazılır. Alt tesis kurma sırası ürün kıyası, ısı kıyası, yakıt kıyası ve proses emisyonları biçiminde işler; bir emisyon aynı anda iki alt tesise yazılamaz.

2. Ürün kaydı ve PRODCOM eşleştirmesi. EK-4'ün doğrudan prosedür istediği tek başlık budur (2/a). Üretilen ürün ve malların hangi kayıttan alındığı, PRODCOM koduyla nasıl eşleştirildiği, kod değiştiğinde ne yapılacağı ve eşleştirmeyi kimin onayladığı tanımlanır. Kıyas ürünü tanımı ile tesisin ticari ürün adı çoğu zaman örtüşmez; eşleştirme kararının gerekçesi kayda geçer.

3. Üretim miktarının ölçümü. Her ürün kıyas alt tesisi için yıllık üretimin hangi yöntemle ölçüldüğü (EK-4, 4/f). Ölçüm noktası, kantar ya da sayaç, stok değişiminin nasıl dikkate alındığı, ürün nem ve saflık düzeltmesi varsa kuralı. Faaliyet seviyesi satış miktarı değildir; üretim ile sevkiyat arasındaki farkın izlenmesi bu prosedürün işidir.

4. Isı dengesi ve ölçülebilir ısının atfedilmesi. Tesis genelinde ısı ithalatı, üretimi, tüketimi ve ihracatı dengesini ölçmek için kullanılan yöntem (EK-4, 3/a) ve alt tesis düzeyinde ölçülebilir ısı miktarlarının ilişkilendirilmesi (4/c). Buhar hattında ölçüm noktası yoksa hesap yöntemi ve varsayımları burada belgelenir.

5. Elektrik ölçümü. Elektrik tüketim ve üretim miktarları ile varsa tüketimin değiştirilebilir kısmının ölçüm yöntemi (EK-4, 4/ç). Kendi üretimi olan tesiste net üretim tanımı, iç tüketimin düşülmesi ve sayaç yerleşimi yazılır.

6. Atık gaz ve transfer CO₂. Atık gaz ithalat, ihracat, tüketim ve üretim miktarlarının, enerji içeriklerinin ve emisyon faktörlerinin atfedilmesi (EK-4, 4/d); ithal veya ihraç edilen transfer CO₂ miktarının belirlenmesi (4/e). Diğer tesislere yapılan bağlantıların listesi ve irtibat kişisi de plana girer (1/d), yani karşı tarafla mutabakat prosedürü gerekir.

7. Ortak tesis kısımlarının paylaştırılması. Birden fazla alt tesise hizmet veren kazanlar, kombine ısı ve enerji üniteleri ve ortak yardımcı tesisler (EK-4, 2/c) ile bunların emisyonlarının alt tesislerle ilişkilendirilme yöntemi (2/ç). Paylaştırma anahtarı (buhar debisi, çalışma saati, üretim oranı) ve anahtarın hangi veriyle güncellendiği yazılır. Doğrulamada en çok sorgulanan başlıklardan biridir.

8. Çifte sayım ve veri boşluğu önleme. EK-4, 3/b bunu doğrudan istemektedir. Aynı ısının iki alt tesise, aynı yakıtın hem yakıt kıyasına hem proses emisyonlarına yazılmadığının nasıl kontrol edildiği; toplamların tesis düzeyiyle mutabakatı; boşluk çıktığında hangi ikame yöntemin kullanılacağı. Kontrol, alt tesis toplamlarının tesis toplamına eşit olduğunun gösterilmesiyle biter.

9. Örnekleme planı ve laboratuvar. Örnekleme planlarının temelini oluşturan prosedürler ve analitik prosedürleri uygulayan laboratuvarların listesi EK-4'te açıkça sayılır. Madde 32 gereği hesaplama faktörü analizleri akredite laboratuvarda yapılır; laboratuvarın kapsamı ve akreditasyon geçerliliği izlenir.

10. Hesap defteri ve formül örneği. EK-4, her ilgili hesaplama formülü için planda gerçek verilerin kullanıldığı bir örnek bulunmasını ister. Prosedür, bu örneklerin hangi dönem verisiyle hazırlandığını, güncellenme sıklığını ve hesap dosyasının sürüm kontrolünü tanımlar. Boş şablonla sunulan plan bu şartı karşılamaz.

11. İMP değişiklik yönetimi. İMP'de meydana gelen değişiklikler, değişikliğin gerçekleştiği tarihten itibaren en geç 30 gün içinde elektronik ortamda Başkanlığa bildirilir (Madde 13/4). Prosedür, hangi değişikliğin İMP'yi etkilediğine kimin karar verdiğini ve bildirimin nasıl kayda geçtiğini belirler.

12. Yıllık FSR hazırlığı ve kapanış. Faaliyet seviyesi verisinin yıl sonunda toplanması, alt tesis bazında mutabakatı, emisyon raporuyla tutarlılığının kontrolü ve doğrulayıcıya sunulacak dosyanın hazırlanması. İki rapor aynı takvimde ve aynı doğrulama sürecinde ilerlediği için kapanış tek bir prosedürde birleştirilir.

Alt tesis sınırı nasıl savunulur§

Doğrulayıcı sınırı sorguladığında yazılı gerekçe tek başına yetmez. Savunma dosyası şunları içerir: alt tesis sınırının işaretlendiği akış diyagramı, sınıra dahil edilen ve edilmeyen teknik birimlerin listesi, o birimleri besleyen sayaçların ve ölçüm noktalarının listesi, paylaştırma anahtarının hesabı ve dönem verisi, alt tesis toplamlarının tesis toplamıyla mutabakat tablosu.

Ne değildir§

• Emisyon prosedürlerinin kopyası değildir. Ortak olan adımlar (kalibrasyon, veri saklama, düzeltici faaliyet) emisyon tarafında bir kez yazılır, İMP onlara atıf yapar. Tekrar eden metin, iki dosyanın zamanla farklılaşmasına yol açar.
• Faaliyet Seviyesi Raporunun kendisi değildir. FSR bir yılın beyanıdır; prosedür o beyanın her yıl aynı yöntemle üretilmesini sağlar.
• Muhasebe üretim raporu yeterli değildir. Muhasebe kaydı satış ve stok mantığıyla tutulur; faaliyet seviyesi üretim mantığıyla tanımlanır. İki kaynak arasındaki fark açıklanabilir olmalıdır.

Sık karşılaşılan zorluk§

En sık görülen üç durum şunlar: üretim rakamının kurumsal kaynak planlama sisteminden sorgulanıp alınması ama sorgunun hangi filtreyle çalıştığının belgelenmemesi; ortak kazanın alt tesislere paylaştırılmasında yıllardır kullanılan bir oranın kaynağının bilinmemesi; PRODCOM eşleştirmesinin ticari ürün adına göre yapılıp kıyas ürünü tanımıyla karşılaştırılmaması. Üçü de plan hazırlama aşamasında çözülecek konulardır.

Bundan sonrası§

Bu prosedürlerin dayandığı temel düzen için emisyon tarafının yazılı prosedürleri, planın istediği çizimler için akım şeması ve veri akış şeması, planın kendisi için İzleme Metodolojisi Planı ve yıllık çıktısı için Faaliyet Seviyesi Raporu sayfalarına bakabilirsiniz. Sektöre özgü alt tesis kurgusu elektrik üretimi ve çimento rehberlerinde anlatılır.