Demir-çelik: rota, ürün ve alt tesis sınırı

Pilot 2026 ve 2027 emisyonlarını kapsar. Bu sektörün pilot kapsamı ve alt tesis kuralları, yayımlanan Usul ve Esaslar Madde 2, 10–14 ve Ek-1’e dayanır. Onaylı izleme planına göre B/C kategorisi, faaliyet ve kapasite koşulları ile ana faaliyet istisnası birlikte kontrol edilir. 2027 ücretsiz tahsisat oranı kıyas yöntemine göre %100’dür; sayısal kıyaslar doğrulanmış raporların ardından Ulusal Tahsisat Planında ilan edilir.

Demir-çelikte "tesis" tek bir üretim alanı olabilir; ücretsiz tahsisat hesabı ise aynı alanı birden çok ürün ve enerji sınırına ayırır. Entegre rotada kok, sinter, sıvı ham metal ve kireç birbirini besler. Elektrik ark ocağında aynı fiziksel fırın, ürün niteliğine göre iki farklı kıyas ürününe çıkabilir. Dökümhanede gerçek ürünler resmî Ek-1’in Demir Döküm satırlarıyla karşılaştırılır; tüm ürünler tek sıvı metal varsayımına indirgenmez.

FSR doğrulaması için süre hazırlığı§

Kok, sinter ve çeliğin birlikte bulunduğu grup 3 satırı ile yalnız elektrik ark ocağındaki satır ayrıdır. Onaylı plandaki yardımcı kireç 6.2 ve hidrojen/sentez gazı 8.4 faaliyetleri FSR ilavesini etkileyebilir. Resmî rehberin ayrıntılı analizi ve 2026 MRV–FSR süre hesabı, toplam ile saha sürelerini ve sözleşme hazırlığını açıklar.

Kapsama nasıl girersiniz§

EK-1'de demir-çeliği ilgilendiren dört satır var ve eşikleri birbirinden farklıdır.

Kok ve sinter satırlarında kapasite eşiği bulunmaz; bu iki ünite entegre tesiste doğrudan kapsamdadır. Çelik üretimi satırının eşiği saatlik kapasiteye bağlanmış ve 2,5 ton/saat düzeyinde; sanayi ölçeğinde çalışan ark ocakları ve dökümhaneler bu eşiğin üzerindedir. Dördüncü satırda ölçüt toplam anma ısıl gücüdür ve kapsam sıcak tarafın dışına, haddehane ile kaplama hatlarına uzanır. Anma ısıl gücü hesaplanırken kazan, brülör, ocak, fırın ve kurutucu dahil yakıt yakan bütün teknik ünitelerin gücü toplanır. EK-1'in hesap dışı bıraktığı üniteler için kullandığı cümle iki okumaya açık; ayrımı kimler kapsamda sayfasında açtık. Sınıra yakın tesiste iki hesabı da yapın.

EK-1 satırından geçmek izleme yükümlülüğünü başlatır; ETS yükümlülüğü kategori eşiğinden doğar. Yönetmeliğin 4 üncü maddesi tesisleri kurulu kapasitesine göre ihtiyatlı hesaplanan yıllık emisyona göre ayırır: 50.000 ton CO₂e ve altı Kategori A, 50.000 ile 500.000 ton CO₂e arası Kategori B, 500.000 ton CO₂e üzeri Kategori C. Biyokütleden kaynaklanan CO₂ hesabın dışında, transfer edilen CO₂ içinde. Sistem 5 inci maddeye göre Kategori B ve Kategori C tesisleri kapsar; Kategori A tesisin yıllık raporlama yükümlülüğü 29 uncu maddeden devam eder. Entegre tesisler ihtiyatlı kapasite hesabında Kategori C tarafına düşer; ark ocaklı tesislerde ve dökümhanelerde kategori sorusu tesise göre değişir ve hesapla cevaplanır.

Madde 27'nin ikinci fıkrası demir-çelikte en çok etkiyi yaratan hükümdür: EK-1'de listelenen herhangi bir faaliyeti yürüten işletmenin EK-1'de listelenen diğer faaliyetleri de kapasite gözetilmeksizin kapsama girer. Çelik üretimiyle kapsama giren bir işletmenin sahasındaki kireç ocağı, kok bataryası, oksijen tesisi ısıtıcısı veya küçük tav fırını kendi eşiğini aşmasa bile izlenir. Kireç üretimi EK-1'de günlük 50 ton eşiğiyle ayrı bir satır olarak yer aldığı için, entegre tesisteki küçük kireç ünitesi de bu fıkra üzerinden kapsama girer.

Üç üretim rotası ve resmî ürün grupları§

Sektörel alt tesis çizimiÜretim rotasını seçin

Entegre rotaEAO rotasıDöküm rotası

Kok ve sinter iki ayrı ürün sınırından sıvı ham metale akar

Kavramsal tesis sınırı

Aynı anda akan iki ürün sınırı

1. Kok bataryasıkok ürünü
2. Sinter tesisisinter ürünü

İkisi yüksek fırında birleşir

1. Yüksek fırıniki akış birleşir
2. Sıvı ham metalyüksek fırın ürünü
3. BOF / dökümsonraki süreç

Haleli düğüm ürün kıyası adayıdır; kesin sınır onaylı İMP ile kurulur.

Kok, sinterlenmiş cevher ve sıvı ham metal Ek-1’deki üç ayrı ürün grubudur. Ortak gaz, ısı ve elektrik akışları yalnız bir sınıra yazılmalıdır.

Usul Ek-1 demir-çelik için kok, sinterlenmiş cevher, sıvı metal, EAO karbon çeliği, EAO yüksek alaşımlı çelik ve demir dökümü ayrı ürün grupları olarak listeler. Teknik rota çizimleri fiziksel akışın anlaşılmasına yardım eder; onaylı İMP sınırının yerine geçmez.

Kireç üretimi gibi Madde 10(6) yan faaliyetlerinin yanma ve proses emisyonları kapsam koşulları sağlandığında üretim süreci alt tesisine atfedilir. Kireç otomatik ayrı bir pilot ürün kıyas grubu değildir. Tesis içi elektrik için önce Madde 2 ana faaliyet ve eşik kontrolü, ardından Ek-1 elektrik grubu ve tek alt tesis hesabı uygulanır.

Alt tesis kurgusu: resmî öncelik ve fiziksel sınır§

EK-4 her alt tesis için sistem sınırlarının, hangi teknik birimlerin dahil edildiğinin ve hangi girdiyle hangi çıktının hangi alt tesise atfedildiğinin planda tanımlanmasını ister; karmaşık alt tesisler için ayrıca ayrıntılı bir akış diyagramı eklenir. Resmî Ek-1 ürün grupları esas alınır; ürün tanımı ve fiziksel sınır kanıtı birlikte değerlendirilir.

Ürün sınırına girmeyen akışlar Usul 10’daki altı tür sırasıyla değerlendirilir. Aşağıdaki teknik akışların yanı sıra bölgesel ve tesis içi ısıtma koşulları da kontrol edilir:

• Isı alt tesisi. Ölçülebilir ısının üretimi, tüketimi, ithalatı ve ihracatı. EK-5 bu dengeyi tesis genelinde ayrı bir yıllık veri grubu olarak ister; bölgesel ısıtma amacıyla ihraç edilen ısı ile ısı kayıplarının miktarı da ayrı kalemlerdir.
• Yakıt alt tesisi. Ürün sınırının dışında kalan ve ölçülemeyen ısı üreten yakıt tüketimi. EK-5, yakıt kıyasına dayalı alt tesislere atfedilen yakıtlardan gelen enerji girdisi miktarını ayrı bir kalem olarak sayar.
• Üretim süreci alt tesisi. Pilot Usul 10(6)’da sayılan faaliyetlerin yanma ve proses emisyonları bu türde raporlanır. Ürün kapsamındaki akışlar ve ortak üniteler, resmî öncelik ve çifte sayım yasağıyla birlikte değerlendirilir; yalnız kimyasal reaksiyon emisyonlarıyla sınırlandırılmaz.

Sınırı asıl zorlayan kalem atık gazlardır. Kok fırını gazı ve yüksek fırın gazı bir alt tesiste üretilip başka bir alt tesiste yakılır. EK-5, ithal ve ihraç edilen atık gazların miktarını, enerji içeriğini ve emisyon faktörünü her alt tesis için ayrı ister. Ürün kıyas alt tesisleri için ise sistem sınırı içinde üretilen ve yakma, ölçülebilir ısı, ölçülemeyen ısı veya elektrik üretimi amacıyla kullanılmayan atık gazların miktarı, enerji içeriği ve emisyon faktörü ayrıca raporlanır. Gaz dengesinin üretim, transfer ve tüketim tarafları bu kalemlerde buluşur.

Kontrol noktası aynı: alt tesislere atfedilen emisyonların toplamı tesisin toplam emisyonuna eşit olmalı. EK-5 bunu, her alt tesise atfedilebilecek emisyon miktarını tanımlayan bir emisyon dengesi hesabı olarak ister. EK-4 ayrıca veri boşluklarının ve çifte sayımın önlenmesi için kullanılan yöntemlerin planda açıklanmasını şart koşar.

Zor olan yer: kütle dengesini alt tesislere bölmek§

Demir-çelikte asıl güçlük sınırın nereden geçtiği değil, iki hesabın aynı sayıda buluşmasıdır.

Emisyon tarafında entegre tesis çoğu kaynak akışını yakıt tüketimi üzerinden değil kütle dengesiyle hesaplar: dengenin sınırına giren ve sınırı terk eden her malzemenin miktarı, karbon içeriği ve 3,664 tCO₂/tC katsayısı çarpılır; toplam proses emisyonu bu akışların toplamıdır. Yöntem tesise giren ve tesisten çıkan karbonu esas aldığı için sonuç denge sınırının tamamı için tek bir sayıdır.

Tahsisat tarafı ise o tek sayıyı parçalanmış ister. Yönetmelik alt tesisi "kütle-enerji dengesi ile sınırları belirlenen teknik birim" olarak tanımlar (Madde 4/b); doğrulanmış yıllık emisyon bu birimlere atfedilir (Madde 13/2) ve alt tesis toplamı tesis toplamına eşit çıkmak zorundadır.

Bu bölme entegre tesiste kendiliğinden olmaz, çünkü karbon alt tesis sınırlarını sürekli geçer. Kömürün karbonu kok bataryasında koka ve kok fırını gazına ayrılır; kok yüksek fırına girer, gazı başka bir ünitede yakılır; yüksek fırın gazı elektrik ve buhar üretiminde kullanılır; sıvı ham metal çelikhaneye taşınır. Bir alt tesisten gaz olarak çıkan karbon, başka bir alt tesisin girdisi olur.

Denge iki yönden bozulur. Aynı karbon akışı hem üreten hem tüketen alt tesise tam miktarla yazılırsa toplam şişer; hiçbirine yazılmazsa toplam eksik kalır. İki durumda da alt tesis toplamı tesis toplamını tutmaz ve doğrulama bu noktada durur.

Bunu kapatan şey alt tesis kurulumudur. İMP'de her kaynak akışının hangi alt tesise yazılacağı bir kez ve tek anlamlı biçimde tanımlanır; ara ürün ile atık gaz transferlerinde miktar, karbon içeriği ve enerji içeriği hem veren hem alan tarafta aynı değerle görünür. EK-4 çifte sayımın önlenmesi için kullanılan yöntemin planda açıklanmasını zaten şart koşar. Sınırları yıl başında doğru çizmek, yıl sonunda tutmayan bir dengeyi düzeltmeye çalışmaktan kolaydır.

Pratik kontrol basit: kütle dengesinden çıkan toplamı alt tesis toplamıyla yıl içinde en az bir kez prova edin. Fark çıkıyorsa hata genellikle bir gaz akışının iki yerde sayılmasından ya da bir yan ürünün hiçbir sınıra yazılmamasından gelir.

Entegre rotada dört sınır§

Kok alt tesisi§

Kömür hazırlama, kok bataryası ve ürün koku arasındaki sınır çizilir. Kok fırını gazı başka bir alt tesiste yakılıyorsa üretim, transfer ve tüketim tarafları aynı gaz dengesi üzerinde mutabık olmalıdır. Gaz hem kok ürününe hem elektrik/ısı/yakıt alt tesisine tam miktarla yazılamaz.

Sinter alt tesisi§

Demir cevheri, geri dönüş malzemeleri, akı ve yakıt girişleri sinter ürününe bağlanır. Kırma-eleme veya peletleme ünitelerinin kapsama dahil olup olmadığı tesisin fiilî rotası ve ürün tanımıyla gerekçelendirilir.

Sıvı ham metal alt tesisi§

Yüksek fırın, sıcak hava sobaları, kok/sinter girdileri ve yüksek fırın gazı birlikte ele alınır. Resmî pilot Ek-1 Grup 9 (Sinterlenmiş Cevher), kalsin için 08.91.19.00.00 kodunu içerir. Grup 10 (Sıvı Metal) için kod 99.99.99.99.00’dır. Bunlar yalnız eski çalışma dosyasının yardımcı kodları değildir. Ürün açıklaması ve fiziksel rota birlikte okunur; tartım, pota, stok ve kütle dengesi faaliyet verisinin kanıtını oluşturur.

Kireç yan faaliyeti§

Entegre ve pilot kapsama dahil tesiste kireç üretiminin yanma ve kalsinasyon emisyonları birlikte üretim süreci alt tesisine atfedilir (Usul 10(6)). Kireç pilot Ek-1’de ayrı ürün kıyas grubu değildir. Ocak, yakıt, ürün ve çelikhaneye transfer kayıtları fiziksel izlenebilirlik için tutulur; aynı emisyon iki alt tesise yazılmaz. Dışarıdan satın alınan kirecin üreticiye ait kalsinasyon emisyonu alıcı tesise doğrudan emisyon olarak taşınmaz.

EAO rotasında ürün kararı§

Türkiye pilotunda EAO karbon çeliği ve EAO yüksek alaşımlı çelik eşleştirmesi, resmî Ek-1’in ürün açıklamaları ve kod grupları üzerinden yapılır. AB’de kullanılan alaşım oranı veya kalite eşikleri yeni bir Türk pilot eşiği olarak alınmaz.

Özellikle paslanmaz dışı alaşımlı çeliklere ait 24.10.23 kodları da resmî "EAO Yüksek Alaşımlı Çelik" grubunda yer alır. Grup başlığına bakarak ürün kapsamını daraltmayın. Şarj/ısı analizi, üretim tonajı, ürünün tam kodu ve fiziksel sınır aynı karar dosyasında bulunsun; aynı üretim iki ürün grubuna yazılmasın.

Döküm rotasında sınır§

Döküm rotasında ergitme, indüksiyon ve kupola ocakları da faaliyetin parçasıdır. Resmî Usul Ek-1’de "Demir Döküm" ürün tanımları ve kodları yer alır; bunlar yalnız sıvı metal varsayımıyla daraltılmaz. Her gerçek ürünün ilgili resmî satırı ve ölçüm noktası karşılaştırılır. Ergitme, metal arıtma ve döküme hazırlık ile kalıplama/bitirme arasındaki geçiş şemada açıkça işaretlenmelidir.

Faaliyet seviyesi: ne sayılır, nasıl ölçülür§

EK-5, ürün kıyas alt tesisleri için faaliyet kapsamında belirtilen ürünün yıllık üretim verilerini ister. Üretim tonajı her ürün grubu için izlenir. Ancak özellikle demir dökümde "döküme hazır sıvı metal" birimi resmî pilot Ek-1’de tanımlanmış değildir. Gerçek ürünün resmî satırı, ölçüm sınırı ve kullanılacak faaliyet biriminin dayanağı onaylı İMP’de gösterilmelidir. Aynı bölüm alt tesis sınırları içinde üretilen ürünlerin PRODCOM kodlarıyla listelenmesini de ister.

Sıcak taraftaki ölçüm tartıma dayanır: pota tartımı, kantar kayıtları, ısı veya şarj bazlı üretim kayıtları ve stok sayımı. Resmî Ek-1 kodu ile tartım zinciri birlikte kullanılır; kod eşleşmesi tek başına miktar ve fiziksel sınır kanıtı değildir.

Tekrar eden tuzaklar:

Aynı ısının iki ürün sınıfına yazılması. EAO karbon çeliği ile yüksek alaşımlı çelik ayrımı ısı bazında yapılır. Bir ısının hangi sınıfa yazıldığı analiz kaydına bağlanmazsa aynı üretim iki ürün alt tesisinde birden görünür.

Ara ürünün faaliyet seviyesine iki kez girmesi. Kok ve sinter aynı tesiste tüketilen ara ürünlerdir. EK-5, ürün kıyas alt tesisleri kapsamındaki ara ürünlerin ihracat veya ithalat miktarını ayrı bir kalem olarak ister; iç tüketim ile satış ayrışmadan faaliyet seviyesi kurulamaz.

Ham çeliğin geriye doğru hesaplanması. Haddehane veya sevkiyat çıktısından geriye doğru ham çelik türetmek, verim varsayımını ölçümün yerine koyar. Döküm sonrası doğrudan ölçüm kaydı olan tesis bu varsayımı savunmak zorunda kalmaz.

Ortak enerji ve yardımcı tesisler§

En yüksek çifte sayım riski ürün hattının kendisinden çok ortak akışlardadır:

• kok fırını ve yüksek fırın gazları,
• ortak buhar şebekesi ve servis buharı,
• elektrik üretimi ve iç tüketim,
• oksijen tesisi ve basınçlı hava,
• kireç üretimi ve diğer yardımcı üniteler.

Tesis içi elektrik için pilot kapsam koşulları, Ek-1 elektrik grubu ve onaylı İMP yöntemi birlikte değerlendirilir; her fosil üreticiye otomatik alt tesis/kapsam sonucu çıkarılmaz. Kok ve yüksek fırın gazlarının üretim, transfer ve tüketim kayıtları aynı miktarlarla uzlaştırılır; aynı emisyon iki sınıra yazılmaz. Faaliyet birimi ve net/brüt yöntemi için elektrik rehberindeki kaynak ayrımını okuyun.

Kireç ve Usul 10(6)’da sayılan diğer yan faaliyetlerin yanma ve proses emisyonları, pilot kapsama dahil tesiste üretim süreci alt tesisine atfedilir. Teknik ölçüm ve paylaşım sınırı onaylı İMP’de gerekçelendirilir; ortak akışlar çifte sayılmaz.

İMP için hazır tutulacak çizimler§

1. bütün tesisin üretim rotası ve emisyon kaynakları,
2. her resmî ürün grubu için ayrı sistem sınırı,
3. gaz, buhar, elektrik, oksijen ve ara ürün transferleri,
4. sayaç, kantar, laboratuvar ve stok veri noktaları,
5. ortak ekipman paylaştırması ve toplam denge kontrolü.

Ürün kodu kararları için PRODCOM eşleştirme sayfasını, cihaz ve kanıt düzeni için ölçüm güvencesi rehberini birlikte okuyun.

Şimdi ne yapmalı§

Uzun yüksek fırın ve ark ocağı duruşları. Bir hafta veya daha uzun süreli planlı bakım ve arıza duruşlarını, tesiste kullanılan üretim rotası ve kapasite etkisiyle birlikte kaydedin. Şirket ETS piyasa katılımcısıysa, bu olaylar Dâhilî Bilgi Platformunda açıklama gereği, dâhilî bilgi koşulları ve açıklama süreleri yönünden ayrıca değerlendirilir (14967 sayılı karar 3–4; Ek 15). Bir haftalık ölçüt bildirim için bekleme süresi değildir. Kapsam ve akım şeması.

Elektrik alt tesisiniz varsa geçmiş üç yıl da hazırlanır. Pilot kapsamındaki bu tesisler 2023, 2024 ve 2025 elektrik alt tesisi için bir veya birden fazla İMP ve her yıl ayrı doğrulanmış FSR hazırlar (Usul 13(2), 13(10)). Geçmiş FSR’ler 30 Haziran 2027 tarihine kadar sunulur; 2026 bütün alt tesis FSR’si 30 Nisan 2027, 2027 FSR’si 30 Nisan 2028 tarihlidir. Geçmiş elektrik İMP’sini FSR tarihine ertelemeyin: Usul 13(3), Yönetmelik Geçici 3(1) süresine atıf yapar. İlk İMP için ilan edilen 27 Ocak 2027 uzatımını hazırlıkta dikkate alın; duyuru geçmiş elektrik İMP’lerini ayrıca isimlendirmediğinden plan kapsamını Başkanlıkla teyit edin.

İMP: 27 Ocak 2027. Pilot uygulama dönemi kapsamındaki işletmelerin ilk İMP sunum süresi, 13 Ekim 2026 tarihli ve 18814 sayılı Olur ile 27 Ocak 2027 tarihine kadar uzatıldı. Başkanlık bu kararı 14 Ekim 2026’da duyurdu. Rota kararı, resmî ürün grupları ve gaz-buhar paylaştırması bu belgede kesinleşir. Kireç yan faaliyeti için Usul 10(6) atfı esas alınır; ayrıntılı ölçüm ve paylaşım sınırları İMP’de gerekçelendirilir.

Ölçüm altyapısı. Pota ve kantar tartımı, gaz sayaçları, buhar debimetreleri ve laboratuvar analiz kayıtları aynı zaman ekseninde toplanır. EK-4, ölçüm noktalarının ve ölçüm cihazlarının plandaki diyagramda gösterilmesini, cihazların nasıl kurulup bakımlarının yapıldığının ve ilgili analitik prosedürleri uygulayan laboratuvarların açıklanmasını ister. Aynı ek, her hesaplama formülü için planda gerçek verilerle kurulmuş bir örnek bulunmasını da şart koşar.

Laboratuvar. Hesaplama faktörlerinin belirlenmesine yönelik analizler ilgili standartlara göre akredite laboratuvarlarda yapılır (Madde 32). Kömür ve kok analizleri, cevher bileşimi ve çelik alaşım analizleri bu hükmün kapsamındadır.

Değişiklik bildirimi. EK-1 faaliyetlerine ve sera gazı emisyon izleme planına etki edebilecek bir değişiklik en geç 30 gün içinde Başkanlığa bildirilir; Başkanlık bu değişikliğe istinaden izleme planının veya emisyon raporunun yenilenmesini talep edebilir (Madde 34/4). Yeni fırın devreye alma, rota değişikliği ve kapasite artışı bu kapsamda.

Kayıt saklama. İşletmeler ilgili bütün verilerini ve bilgi kayıtlarını en az 10 yıl saklar (Madde 37). Isı bazlı analiz kayıtları ve gaz dengesi tabloları bu sürenin sonuna kadar geri çağrılabilir olmalı.

Kapsam kurallarının bütünü için kimler kapsamda, sınır mantığı için alt tesisler, takvim için pilot dönem takvimi sayfasına geçebilirsiniz.

Pilot sektör ürün listesiyle eşleştirme§

Demir-çelikte resmî ürün grupları kok, sinterlenmiş cevher, sıvı metal, EAO karbon çeliği, EAO yüksek alaşımlı çelik ve demir dökümdür. Alüminyumda birincil alüminyum ve ön pişirilmiş anot, gübrede amonyak ve nitrik asit ayrı ürün gruplarıdır. Kod ve ürün açıklamaları Ek-1'den alınır; başlıktan yeni sınıf türetilmez.

İkincil alüminyumun faaliyet kapsamında olması ayrı ürün kıyas satırı bulunduğu anlamına gelmez. Kapsamdaki bir tesisin Madde 10(6)'da sayılan yan faaliyetlerine, örneğin H₂/sentez gazına ait yanma ve proses emisyonları koşula uygun üretim sürecine atfedilir. Bu hüküm bütün H₂ veya diğer yan faaliyet tesislerini otomatik pilota dahil etmez. Fiziksel sınırlar ve ortak enerji atfı İMP'de ayrı kanıtlanır.

Sinter grubunun geniş kod listesi kapsam kararı değildir§

Resmî sinterlenmiş cevher grubunda aglomera edilmemiş demir cevherleri, konsantre ve kalsin satırları da bulunur. Ek-1 kodunun eşleşmesi bir madencilik veya cevher hazırlama tesisini tek başına pilota sokmaz; Usul 2(1)(c) ve 2(2)’deki faaliyet, sektör ve ana faaliyet şartları ayrıca uygulanır. Demir Döküm grubundaki 24.54.10.50.00 satırı resmî listede verilen hâliyle korunur; başlığıyla görünen farklılık nedeniyle kod kendiliğinden düzeltilmez ve tesise özgü eşleştirmede açıklama aranır.

Pilot belgesi ve kaynak tarihi§

Pilot Usul ve Esaslar bütün madde ve ekleri birlikte açıklar. Özgün resmî PDF · Kütüphanedeki indirilebilir kopya. Belge 30 Eylül 2026 tarihli, 18626 sayılı Olur ile onaylandı ve Madde 20 uyarınca aynı gün yürürlüğe girdi. Başkanlığın duyurusu 1 Ekim 2026 tarihlidir; kaynak kontrolü de aynı gün yapıldı.

CBAM sistem sınırı ayrıca kurulmalıdır§

Türkiye ETS’de kireç veya kok gibi yan faaliyetlerin alt tesise atfı, CBAM hesabına aynen taşınamaz. Q&A 6.4’e göre kireç ve kok fırınları CBAM’de demir-çelik üretim sınırına dahil değildir; kireç ve kok bu hesapta ilgili öncül sayılmaz. CBAM kapsamındaki demir-çelik mallarının çoğu için yalnız doğrudan emisyon dikkate alınır (2023/956 Ek-II). Ancak aglomera demir cevheri (2601 12 00) Ek-I’de kapsamda olup Ek-II’de yer almaz; bu malda dolaylı emisyon da hesaba girer. Ayrıca 2023/956 Ek-II dışında kalan ilgili bir öncül kullanılırsa o öncülün dolaylı emisyonunun nihai mala eklenmesi zorunludur (Q&A 4.9 ve 4.16; 2025/2547 Ek-I 3.1). Ek-II’deki istisnalar otomatik olarak dolaylı emisyon kapsamındaki mallar değildir: örneğin ferro-silisyum (7202 2) ve ferro-silikomangan (7202 30 00), mevcut 2023/956 Ek-I’den de hariç tutulmuştur. CBAM soru-cevap okuma dosyası.