Pilot dönem takvimi ve yükümlülükler

Pilot dönem iki yıldır: 2026 ve 2027 emisyonlarını kapsar. Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi Pilot Uygulama Dönemine İlişkin Usul ve Esaslar, 30 Eylül 2026 onayıyla yürürlüğe girdi; Başkanlık 1 Ekim 2026’da yayımlandığını duyurdu. Madde 5 süreyi, Madde 6 teslimi, Madde 13 rapor tarihlerini belirler. 2026 için genel tahsisat teslimi yoktur; gönüllü tamamlayıcı tahsisat fiyatı mekanizması ayrıca tutulur. 2027 emisyonlarının teslimi Kasım 2028’in son iş günüdür.

Geçmiş elektrik İMP’si ile FSR tarihi ayrıdır. Usul 13(2) uyarınca 2023, 2024 ve 2025 elektrik alt tesisi için bir veya birden fazla İMP hazırlanır; Madde 13(3), planların sunumunda Yönetmelik Geçici 3(1) süresine atıf yapar. İlk İMP için ilan edilen 27 Ocak 2027 uzatımını hazırlık planında dikkate alın. Duyuru geçmiş elektrik İMP’lerini ayrıca isimlendirmediği için tesisin plan kapsamını Başkanlıkla teyit edin. 30 Haziran 2027, geçmiş doğrulanmış FSR’lerin son tarihidir; İMP sunumunu o tarihe erteleme dayanağı değildir.

Bu dönem hangi sırada§

Sistem tek bir düzenle işlemez. Pilot dönem, birinci uygulama dönemi ve sonraki dönemler; kıyas değerinin ne zaman bilindiği, ücretsiz tahsisat oranının nasıl belirlendiği ve hangi istisnanın ne zaman bittiği bakımından ayrılır. Üçünün yıl ekseni üzerindeki yeri ve farkları dönemler sayfasında durur. Bu yazı pilot dönemin kendi takvimini anlatır.

Pilot dönemin kapsamı§

Pilot; elektrik üretimi, çimento, demir-çelik, alüminyum ve gübre sektörlerindeki Kategori B ve C tesisleri kapsar. Kategori sınırı kurulu kapasiteye göre hesaplanan yıllık emisyona dayanır; 50.000 tCO₂e üzerindeki tesisler B veya C kategorisine girer.

Pilot sektörel faaliyet katsayısı 1, 2027 ücretsiz tahsisat oranı kıyas yöntemine göre %100'dür. Sayısal kıyas ve Ulusal Tahsisat Planı ayrıca ilan edilir; %100 oran her tesisin gerçek emisyonunun tamamının karşılanacağı anlamına gelmez (Usul 7, 11 ve 12).

Elektrik tesisindeki diğer ürün, ısı ve yakıt alt tesisleri de elektrik dışı ilgili yıl genel ortalama yöntemini izler. AB'nin en iyi %10 kıyası pilot Türkiye hesabına taşınmaz. Elektrik dengelemesindeki α, bütün alt tesislere eklenecek beşinci bir çarpan değildir; SFK ile aynı kavram da değildir.

Ana faaliyeti Usul 2(1)’de sayılmayan tesisin 35.11.10.30.00 kodlu elektriği veya aynı fıkradaki diğer faaliyetleri pilot dışıdır (2(2)). Doğalgaz ve ham petrolün iletimi ve depolanması kapsamındaki faaliyetlerde pilot boyunca MRV sürer, ETS yükümlülükleri uygulanmaz (2(3)).

Pilot uygulama dönemi kapsamındaki işletmelerin ilk İMP sunum süresi, 13 Ekim 2026 tarihli ve 18814 sayılı Olur ile 27 Ocak 2027 tarihine kadar uzatıldı. Başkanlık bu kararı 14 Ekim 2026’da duyurdu. Başkanlığın süre uzatımı duyurusu Plan elektronik ortamda Başkanlığa sunulur. Bu duyuru FSR sunum tarihlerini değiştirmiyor.

2026 emisyon yılı§

1 Ocak-31 Aralık 2026 dönemindeki emisyon ve faaliyet seviyesi verileri onaylı planlara göre toplanır. Tesis sınırı, kaynak akışları, ölçüm cihazları ve veri sorumluları yılın başında kontrol edilir.

Yıl içinde uygulanacak çalışma düzeni:

2026 raporlarının 2027'de sunulması§

KPK/2026/1, 2026 sistem yılını yalnız raporlama yükümlülüğüne ayırır. Yönetmeliğin genel raporlama takvimi uyarınca 2026 emisyon ve faaliyet seviyesi raporları 2027'de hazırlanır, doğrulanır ve sunulur. Usul 13(9) 2026 FSR’si için 30 Nisan 2027’yi belirler; pilot kapsamındaki elektrik alt tesisi bulunan tesislerin 2023–2025 ayrı FSR’leri için tarih 30 Haziran 2027’dir (13(10)).

2026 yılı kapanınca emisyon raporu ve Faaliyet Seviyesi Raporu hazırlanır. Emisyon raporu tamamlanmadan FSR'deki yıllık emisyon verisi kesinleşmez. Her iki rapor sunumdan önce doğrulamadan geçer.

Yıllık ritim her sistem yılında aynı işler: Ocak-Şubatta veri kapanışı ve rapor hazırlığı, Şubat-Nisanda doğrulama, 30 Nisanda iki raporun sunulması, sunumdan sonraki 60 gün içinde Ulusal Tahsisat Planının yayımlanması, plandan sonraki 30 gün içinde ücretsiz tahsisat başvurusu ve Kasım ayının son iş gününde teslim. Adımların tamamı, ara bağımlılıkları ve madde dayanakları uyum döngüsü sayfasında.

2026 emisyon yılı için kesinleştirilebilen işlem şudur:

2026 emisyonları için Kasım 2027'de tahsisat teslimi gösterilmez; Kurul kararı bu yılı yalnız raporlama yükümlülüğüne ayırmıştır.

Başkanlık raporlama süresini gerekli gördüğünde en fazla bir ay uzatabilir. Tesis bu ihtimali kendi takviminin başlangıç varsayımı yapmamalıdır.

2027 emisyon yılı§

İkinci pilot yılında fiyat mekanizması başlar. Tesis 2026 raporlarını hazırlayıp doğrulatırken 2027 verisini ve tahsisat pozisyonunu birlikte izler. 2027 emisyon ve faaliyet seviyesi raporları Yönetmeliğin genel takvimine göre 30 Nisan 2028'e kadar sunulur. Usul 6(2) 2027 emisyonlarının teslimini Kasım 2028’in son iş günü olarak belirler. Piyasa açılışı ve işlem ayrıntıları için ayrıca resmî ilan izlenir.

Sera gazı emisyon izni§

7552 sayılı Kanun kapsamdaki işletmelere sera gazı emisyon izni yükümlülüğü getirmektedir. Yönetmeliğin Geçici 2 nci maddesi izni, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç yıl içinde ister. Kanun 9 Temmuz 2025'te yürürlüğe girdiğine göre süre 9 Temmuz 2028'de dolar; tarih bu hesaptan gelir, Yönetmelikte yazmaz ve Karbon Piyasası Kurulu kararı doğrultusunda Başkanlık iki yıla kadar uzatmaya yetkilidir.

İzin süresi pilot takvimden ayrı izlenmelidir. Plan, rapor ve doğrulama işlerinin tamamlanması izin başvurusunun kendiliğinden yapıldığı anlamına gelmez.

Yönetim için dört kontrol noktası§

Yönetimin takip edeceği özet gösterge seti şunlardan oluşabilir:

• Onaylı izleme planı ve İMP'nin güncel sürümü
• Aylık veri kapanışının tamamlanma oranı
• Açık doğrulama bulguları ve sorumluları
• Doğrulanmış emisyon, ücretsiz tahsisat ve beklenen tahsisat açığı

Bu dört başlık çevre performansı ile mali yükümlülüğü aynı tabloda görünür kılar.

Belge bağımlılıkları sistem haritasında, zaman sırası süreç akışında, her yıl tekrar eden ayrıntılı akış uyum döngüsünde, kapsam kontrolü kimler kapsamda sayfasında.

Pilotun kesin rapor ve teslim takvimi§

Emisyon yılı, raporun sunulduğu yıl ve tahsisat teslim yılı aynı değildir.

2026 sistem yılı raporlama dönemidir; tahsisat teslim yükümlülüğü yoktur. Ancak Madde 6(1) gönüllü tamamlayıcı tahsisat fiyatı mekanizmasını ayrı tutar. Bu nedenle 2026'yı her türlü fiyat işleminin yasak olduğu bir yıl gibi okumayın. Fiyat, piyasa erişimi ve işlem ayrıntıları için ayrıca resmî ilan gerekir. Elektrik geçmiş raporlarının saha ziyaretleri süreleri eklenerek birleştirilebilir; yıllık raporlar birleşmez.

Pilot belgesi ve kaynak tarihi§

Pilot Usul ve Esaslar bütün madde ve ekleri birlikte açıklar. Özgün resmî PDF · Kütüphanedeki indirilebilir kopya. Belge 30 Eylül 2026 tarihli, 18626 sayılı Olur ile onaylandı ve Madde 20 uyarınca aynı gün yürürlüğe girdi. Başkanlığın duyurusu 1 Ekim 2026 tarihlidir; kaynak kontrolü de aynı gün yapıldı.