Tesis yol haritası: kapsamdan teslime yedi adım

Bu sayfa tek bir soruya cevap verir: kapsamdaysanız, hangi işi hangi sırayla ve hangi tarihe kadar yapacaksınız. Yedi adımın her birinde tarih, dayanak ve derinlemesine okuma bağlantısı vardır. Süreç akışı bir sistem yılının döngüsünü anlatır; bu sayfa o döngüye sıfırdan girişin haritasıdır.

KPK/2026/1'in neyi değiştirdiğini bu sayfa değil, karar çözümlemesi anlatır. Buradaki yol haritası kararın tesis işlerine nasıl uygulanacağını gösterir. Pilot kapsamı beş sektördeki Kategori B ve C tesislerle sınırlıdır; 2026 yalnız raporlama yılıdır.

Nereden başlayacağınız bugünkü durumunuza bağlı:

Adım 1: Kapsamınızı tespit edin ve belgeleyin§

Sırayla üç soru: tesiste EK-1'deki 25 faaliyetten biri yürür mü; kurulu kapasiteye göre ihtiyatlı hesaplanan yıllık emisyon 50.000 ton CO₂e'yi aşar mı (Kategori B/C); Madde 2 veya Madde 5'teki kapsam dışılıklardan biri işler mi? Bir EK-1 faaliyetiyle kapsama giren işletmenin diğer EK-1 faaliyetleri de kapasite gözetilmeksizin dahil olur (Madde 27/2); eşleştirmeyi ünite ünite yapın.

Pilot için ikinci bir süzgeç daha vardır: elektrik üretimi, çimento, demir-çelik, alüminyum veya gübre sektöründe değilseniz KPK/2026/1 pilot kapsamına girmezsiniz. Ana faaliyeti bu beş sektör dışında olan 35.11.10.30.00 kodlu elektrik üretimi ile belirtilen boru hattı basınç dengeleme ve kompresör birimleri de pilot dışında.

Bu hesabı yazılı bir kapsam tespiti notuna dönüştürün: faaliyet eşleştirmesi, kapasite hesabı, biyokütle düşümü, sonuç. İleride kategori tartışması çıkarsa ilk bakılacak belge budur.

Ne zaman: hemen; sonraki her adım buna bağlı. · Dayanak: Md. 4, 5, 27; EK-1.

Adım 2: Sera gazı emisyon izni sürecini planlayın§

Kapsamdaki her işletme Başkanlıktan sera gazı emisyon izni almak zorunda. Başvuru EK-3'teki bilgi ve belgelerle, elektronik ortamda yapılır; içinde çoğu tesisin gözünden kaçan bir şart var: izleme-raporlama alanında yetkili personel (Kategori C'de en az 2 yıl tecrübeli 2 kişi, B'de en az 1 yıl tecrübeli 1 kişi; bünyede yoksa aynı nitelikte dış görevlendirme).

Süre tarafı: Yönetmeliğin Geçici 2 nci maddesi izni, 7552 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç yıl içinde ister. Kanun 9 Temmuz 2025'te yürürlüğe girdiğine göre süre 9 Temmuz 2028'de dolar; tarih bu hesaptan gelir, Yönetmelikte yazmaz; Karbon Piyasası Kurulu kararı doğrultusunda Başkanlık bu süreyi iki yıla kadar uzatmaya yetkilidir. Aynı madde uyarınca o tarihe kadar işletmelerin izni bir kereye mahsus var sayılır, yani faaliyet durmaz. Başvuru 60 günde değerlendirilir, eksik bildirimi 10 iş günü, tamamlama 3 ay; izin 5 yıl geçerli ve bitiminden en az 6 ay önce yenilenir.

Ne zaman: son tarih 9 Temmuz 2028 (uzatılabilir); personel şartı için bugünden plan. · Dayanak: Md. 6-10; EK-3; Geçici Md. 2.

Adım 3: İzleme planınızı kurun veya tazeleyin§

Zincirin kökü. Emisyonun hangi kaynak akışlarından, hangi yöntem ve cihazlarla izleneceğini yazar; emisyon raporu ona göre hazırlanır, İMP onun üzerine kurulur. Yeni izlemeye başlayacak tesis planı, izlemenin başlamasından en az 6 ay önce onaya sunar (Md. 28/3). Onaylı planı olan tesis ise planla sahayı karşılaştırır: değişen sayaç, yakıt, hat gibi izleme planını etkileyen her değişiklik 30 gün içinde bildirilir (Md. 34/4).

Ne zaman: yeni tesiste izlemeden ≥6 ay önce; mevcutta sürekli. · Dayanak: Md. 28, 34. · İzleme planı yazısı

Adım 4: İMP'de alt tesisleri kurun ve planı sunun§

Tahsisat tarafının planı. Tesisi alt tesislere ayırırsınız (önce ürün listesiyle eşleşen her ürüne ürün kıyas alt tesisi; kalanlar ısı → yakıt → proses sırasıyla), kütle-enerji dengesini kurar, her veri kaleminin izleme yöntemini yazarsınız. EK-4, her hesaplama formülü için planda gerçek verili örnek istemektedir; boş şablon onaya çıkmaz.

Tarih net: pilot dönem kapsamındaki işletmeler ilk İMP'yi 27 Ekim 2026'ya kadar sunar (Başkanlık 6 aya kadar uzatabilir); pilotta sunmayanlar, birinci uygulama döneminden önceki yılın sonuna kadar (Geçici Md. 3). Sektörünüzdeki kurulum için sektör rehberlerine bakın.

Ne zaman: 27 Ekim 2026 (pilot). · Dayanak: Md. 13; EK-4; Geçici Md. 3.

Adım 5: Yıl boyu veriyi işletin, doğrulayıcıyı bağlayın§

Sistem yılı boyunca iki veri hattı paralel çalışır: izleme planına göre emisyon, İMP'ye göre faaliyet seviyesi. Aylık veri kapanışı ve kontrol düzeni kurun; kayıtlar en az 10 yıl saklanır (Md. 37).

Doğrulayıcı ataması izleme yılı içinde MEDAS üzerinden yapılır; uygulamada giriş her yıl 15 Eylül'e kadardır (Yönetmelikte tarih yok; uygulama bilgisi). Kamu İhale Kanununa tabi işletmeler MEDAS dışında, doğrulayıcıyı kendi mevzuatlarıyla seçer.

Ne zaman: yıl boyu; MEDAS girişi 15 Eylül (uygulama). · Dayanak: Md. 28, 30, 37. · Doğrulama yazısı

Adım 6: İki raporu doğrulatın ve 30 Nisan'a kadar sunun§

Yılı kapatınca emisyon raporu ve FSR hazırlanır; ikisi de sunulmadan önce doğrulanır ve her yıl 30 Nisan'a kadar Başkanlığa verilir (Md. 29, 30; FSR için Md. 13/5). Sıra serbest değil: FSR o yılın emisyon değerini emisyon raporundan aldığı için emisyon raporu önce biter. Ocak-Nisan penceresi dardır; veri kapanışını ocakta bitirecek şekilde plan kurun.

Ne zaman: 30 Nisan; doğrulama ondan önce. · Dayanak: Md. 13/5, 29, 30.

Adım 7: Tahsisatı alın, Kasım'da teslim edin§

Bu adım Yönetmeliğin genel sistem yılı döngüsüdür. 2026 emisyon yılına uygulanmaz: KPK/2026/1, 2026'yı yalnız raporlama yılı olarak belirledi. Fiyat mekanizması 2027'de başlayacak; pilot dönemdeki işlem ve teslim ayrıntıları ayrıca yayımlanacak usul ve esaslarla kesinleşecek.

Raporlardan sonra söz Başkanlığa geçer: Ulusal Tahsisat Planı son teslim tarihinden itibaren 60 gün içinde yayımlanır (Md. 11/2). Plandan sonra 30 gün içinde ücretsiz tahsisat başvurusu yapılır (Md. 14/2); başvurmayan tesise tahsisat gelmez, geç kalan bedeli %50 artırımlı öder. Teslim, yükümlülük yılının Kasım ayı son iş günü İşlem Kayıt Sistemi üzerinden yapılır (Md. 16); ek rezerv kullananlar için Aralık sonu. Hesabın nasıl kurulduğunu uygulamalı örnekte adım adım görebilirsiniz.

Ne zaman: başvuru UTP + 30 gün; teslim Kasım son iş günü. · Dayanak: Md. 11, 14, 16.

Tek bakışta takvim§

Sisteme girerken bir kez tutulacak tarihler:

Kalan tarihler her sistem yılında tekrar eder: 15 Eylülde MEDAS girişi (uygulama), 30 Nisanda doğrulanmış emisyon raporu ile Faaliyet Seviyesi Raporunun sunulması, Ulusal Tahsisat Planından sonraki 30 gün içinde ücretsiz tahsisat başvurusu ve Kasım ayının son iş gününde teslim. Bu genel döngünün fiyat ve teslim adımları 2026 emisyon yılına uygulanmaz; 2027 pilot ayrıntıları ayrıca yayımlanacaktır. Yıllık döngünün tamamı, ara adımları ve madde dayanaklarıyla uyum döngüsü sayfasında.

Adımların yıl içindeki döngüsü süreç akışında, belge bağımlılıkları sistem haritasında, pilotu kalıcı düzene çevirme planı 2027 fiyat mekanizmasına hazırlık sayfasında.