AB ETS'te ücretsiz tahsisat ve alt tesisler
FAR alt tesisleri, 2026–2030 kıyas değerleri, faaliyet seviyesi ve sektörler arası düzeltme faktörünün aynı hesap zincirindeki yerini görün.
Güncelleme 29 Ağustos 2026Kaynak doğrulama 29 Ağustos 2026Okuma 2 dakikaYayımcı Resisco Mühendislik A.Ş.
Bu sayfada
DayanakBu sayfada yürürlükteki mevzuat ile bağlayıcı olmayan rehber ve çalışma kaynakları açıkça ayrılmıştır.
- AB ETS ücretsiz tahsisat hesabını takip eden sanayi tesisleri
- Türkiye'deki kıyas ve alt tesis yaklaşımını karşılaştıran ekipler
- PRODCOM ürün eşleştirmesi yapan veri sorumluları
- Ürünü koddan önce FAR ürün tanımı ve sistem sınırıyla eşleştirin
- Her girdi, çıktı ve emisyonu yalnız bir alt tesise atfedin
- Kıyas değerinin doğru dönem sürümünü kullandığınızı kontrol edin
- CSCF'yi ürün kıyasından ayrı bir üst sınır düzeltmesi olarak okuyun
AB ETS'te ücretsiz tahsisat tesisin toplam emisyonuna tek oran uygulamakla bulunmaz. Tesis önce alt tesislere ayrılır; ilgili ürün veya geri dönüş yaklaşımının kıyas değeri faaliyet seviyesiyle eşleştirilir. Döneme özgü ek faktörler daha sonra uygulanır.
FAR'ın dört alt tesis türü
Ücretsiz Tahsisat Kuralları (FAR) ürün kıyası, ısı kıyası, yakıt kıyası ve proses emisyonu alt tesislerini ayırır. Ürün kıyası varsa öncelik ondadır; ürün sınırına zaten dahil edilen yakıt, ısı veya proses emisyonu ikinci kez başka alt tesise yazılmaz.
Bu mantık, Türkiye'deki alt tesis yaklaşımına kavramsal temel sağlar. Ancak Türkiye'nin ürün listesi ve sayısal kıyasları ulusal kararlarla belirlenir.
2026–2030 kıyas değerleri
AB'nin 2026–2030 dönemi için güncellenmiş kıyas değerleri (EU) 2026/1412 ile yayımlandı. Eski dönem rehberindeki ürün tanımı hâlâ yararlı olabilir; hesapta kullanılan sayının doğru dönem mevzuatından alınması gerekir.
Kıyas değeri "sektör ortalaması" olarak rastgele seçilen bir sayı değildir. Belirli ürün tanımı, sistem sınırı, sera gazları ve faaliyet seviyesi birimiyle birlikte uygulanır.
PRODCOM'un rolü
PRODCOM kodları ürün kapsamını bulmak için güçlü bir göstergedir; tek başına kesin karar değildir. Rehber 9, aynı kodun farklı prosesleri kapsayabilmesi veya ürün tanımının koddan daha dar olabilmesi nedeniyle teknik ürün tanımı ve sistem sınırının da kontrol edilmesini ister.
Türkiye çalışma dosyasını kullanırken de aynı temkin gerekir. Ayrıntılı yaklaşım PRODCOM eşleştirme sayfasında yer alır.
Faaliyet seviyesi ve değişiklik
Ücretsiz tahsisatın üretimle ilişkisi faaliyet seviyesi üzerinden kurulur. Ürün tonu, net ölçülebilir ısı veya ilgili geri dönüş yaklaşımının birimi, alt tesis sınırındaki veriyle aynı olmalıdır. Bir üretim hattı durur, kapasite değişir veya ürün rotası değişirse alt tesis yapısı ve faaliyet seviyesi yeniden değerlendirilir.
CSCF ne yapar
Sektörler arası düzeltme faktörü (CSCF), tek bir tesisin verimlilik kıyası değildir. Ön tahsisatların toplamı sanayiye ayrılan ücretsiz tahsisat tavanıyla uyumlu değilse genel bir düzeltme uygular. (EU) 2026/1862, 2026–2030 döneminin her yılı için güncel faktörü %100 olarak belirler; başka bir deyişle bu karar nedeniyle ek bir aşağı yönlü düzeltme yapılmaz.
Bu nedenle hesap zincirini şu sırada okuyun:
- doğru alt tesis ve ürün kapsamı,
- doğru dönem kıyas değeri,
- doğrulanmış faaliyet seviyesi,
- ilgili maruziyet/koşulluluk ve dönem faktörleri,
- gerekiyorsa CSCF.
Her adımın kaynağı ve dönemi ayrı kaydedilirse eski kıyas ile yeni düzeltme faktörünü yanlışlıkla birleştirme riski azalır.
- AB Ücretsiz Tahsisat Kuralları · (EU) 2019/331Yürürlükte
- AB ETS 2026–2030 kıyas değerleri · (EU) 2026/1412Yürürlükte
- AB ETS sektörler arası düzeltme faktörü · (EU) 2026/1862Yürürlükte
- Avrupa Komisyonu · Ücretsiz tahsisatYürürlükte
- Avrupa Komisyonu · Ücretsiz Tahsisat Rehberi 9RehberBağlayıcı olmayan sektör rehberi; ürün sınırı ve PRODCOM yorumu için kullanıldı