Entalpi ve net ısı

Hayır. Kuru doymuş buharda basınç veya doyma sıcaklığını; kızgın buhar ve sıvı suda basınç ile sıcaklığı girin. Islak buharda ayrıca belgeli kuruluk derecesi gerekir. Araç bu verilerden özgül entalpiyi hesaplar. Net ısı için dönüş koşulları ve devreden geçen kütle ya da kütlesel debi ile çalışma süresi de gerekir.

Belgeli entalpi girişinde h₁ ve h₂ değerlerini kaynağınızdan doğrudan girersiniz; bu değerler araç tarafından IAPWS ile hesaplanmaz. İki değer aynı birimde ve aynı entalpi referansına göre verilmiş olmalıdır.

Türkiye ETS Yönetmeliği’nin 4/1-gg maddesi ölçülebilir ısı tanımında buhar, sıcak hava, su, yağ, sıvı metaller ve tuzları sayar. Bu nedenle kızgın yağ devreleri ETS kapsamı dışında değildir; mevcut otomatik hesap motorunun kapsamı daha dardır.

Kızgın yağ için ürünün sıcaklığa bağlı entalpi veya özgül ısı verileri gerekir. Hacimsel debi kullanılıyorsa ölçüm koşullarındaki yoğunluk da gerekir. Su/buhar denklemleri yağa uygulanamaz; bütün yağlar için tek bir özgül ısı değeri kullanılamaz. Therminol 66 hazır veri seti bulunur; başka ürünler için belgeli üretici tablosu girilebilir. Tablo aralığı, sıralaması, sıvı entalpisinin artışı ve buhar basıncı kontrol edilir. Kaynak verinin ürüne ve işletme koşullarına uygunluğunu kullanıcı teyit eder.

Yağ devresine uygun yapılandırılmış bir ısı sayacının net ısıl enerji toplamı varsa, "Net enerji sayacı" seçeneği yalnız enerji birimini dönüştürür. Bu işlem yağın özelliklerini, sayaç ayarlarını veya alt tesis uygunluğunu doğrulamaz.

Gidiş ve dönüş entalpileriyle veya net ısı sayacıyla belirlenen enerjiye ayrıca kazan verimi çarpılmaz. Bu yöntemler seçilen ölçüm sınırındaki net ısıyı verir.

Yakıt tüketiminden ısı üretimi tahmin edilecekse ayrı bir yöntem gerekir: Q = yakıt miktarı × net kalorifik değer × ısıl verim. Verimin kaynağı, çalışma yükü, dönem ve enerji temeli belgelenmelidir. "Yakıt ve verim" seçeneği birden fazla yakıtı toplar ve belgeli ısıl verimle hesaplar. Isı pompası COP’si veya kojenerasyonun toplam verimi bu alana yazılmaz.

Dağıtım kayıpları ile kojenerasyonda ısı ve elektriğe emisyon atfetme ayrıca değerlendirilir. AB rehberindeki belirli durumlara özgü %70 verim ve 90 °C dönüş kabullerinin Türkiye için uygulanıp uygulanmayacağı henüz belli değildir. Bu araç, söz konusu kabulleri hesaplara otomatik olarak eklemez.

Eşit gidiş ve dönüş kütlesi için net ısı, özgül entalpi farkıyla hesaplanır:

Q [TJ] = m [ton] × (h₁ − h₂) [kJ/kg] / 1.000.000

1 MWh = 3,6 GJ = 0,0036 TJ. MWh sonucu ısıl enerjidir. Debi ve süre girişinde, girilen koşulların çalışma süresince sabit kaldığı kabul edilir. Değişken koşullar ayrı zaman aralıkları olarak hesaplanıp enerjileri toplanmalıdır. Hacimsel debide yoğunluk debimetrenin gidiş, dönüş veya belgeli ayrı ölçüm noktasından alınır; devrenin dolum kütlesi kullanılmaz.

Net enerji sayacı yolunda, sayaçtan alınan dönem toplamı birim dönüşümüyle kullanılır. Sayaç sınırı ve net enerji ölçümü kullanıcı tarafından kontrol edilmelidir.

Bu sürüm saf su ve buhar için 0,01–100 bar mutlak basınç aralığını destekler. Sıvı su 0–350 °C arasında ve doyma sıcaklığının altında; kızgın buhar doyma sıcaklığının üzerinde ve en fazla 800 °C olarak hesaplanır. Doymuş buhar, basınç veya sıcaklıkla seçilir. Islak buharda kuruluk derecesi gerekir.

Entalpiden net ısı hesabı, eşit gidiş ve dönüş kütlesi ve sıvı dönüş akışı içindir. Çoklu akış yönteminde bütün gerçek giriş ve çıkışların kütlesi ve ortak referanslı entalpisi belgelenmelidir. Bu yöntem aynı akışkanın kararlı durumu içindir; stok değişimi, şaft işi, kimyasal reaksiyon veya karışma ısısını modellemez. Entalpi girişinde glikol veya başka bir taşıyıcının belgeli özellikleri kullanılabilir; ürün/faz uygunluğu kullanıcı sorumluluğundadır.

Aracın sonucu tek başına ısı kıyasına uygunluk, ücretsiz tahsisat veya doğrulanmış faaliyet seviyesi anlamına gelmez. Isının hangi alt tesise atfedileceği ayrıca değerlendirilir. Alt tesis sınırları ve Faaliyet Seviyesi Raporu bu bağlantıyı açıklar.

Dönüşsüz veya ölçülmeyen dönüş için bu sürümde otomatik 90 °C referansı ya da sıfır entalpi kabulü yoktur. Yalnız gerçek, belgeli bütün giriş ve çıkışlar tanımlanabiliyorsa çoklu akış dengesi kullanılabilir. Uygun net sayaç toplamı veya belgeli yakıt/verim verisi varsa ilgili yöntemi seçin.

Bu fiziksel enerji dengesi, AB FAR’ın kaçak/drenaj kütlesi ve üründe kalan kondens için öngördüğü özel hesap kabullerini uygulamaz. Eksik akış yerine hayalî çıkış ya da sıfır entalpi girmeyin; sonuç otomatik olarak tahsisata uygun net ısı sayılmaz.

AB FAR Ek VII bölüm 7.2; dönmeyen/ölçülemeyen kondens, üründe kalan kondens ve kaçak/drenaj için ayrı kabuller içerir. Bu sürüm bu özel dalları uygulamaz. "Dönüş yok" ile "dönüş entalpisi sıfır" aynı şey değildir. Türkiye hesabında kullanılacak yöntem, ulusal dayanak ve tesisin İMP’siyle birlikte belirlenmelidir.

Atmosfere atılan baca gazının enerji kaybı ile bir prosese yararlı olarak aktarılan ısı ayrı değerlendirilir. Ekonomizer veya atık ısı kazanında geri kazanılan ısı için, alıcı su/buhar/yağ devresinin uygun ölçüm sınırındaki net ısı hesaplanabilir. Ölçüm sınırına dahil kayıp ikinci kez düşülmez.

Sıcak gazın doğrudan kullanıldığı düzenlerde taşıyıcı adı tek başına sınıflandırma sağlamaz: akışın, ölçüm düzeninin ve kullanımın değerlendirilmesi gerekir. Bu araçta sıcak hava, baca gazı, erimiş tuz veya metal için otomatik özellik modeli yoktur. Belgeli entalpi yolu yalnız belirtilen eşit kütle koşullarında; uygun net ısı sayacı yolu ise sayaç sınırı doğrulandığında kullanılabilir.

"Atık gazı", tam oksitlenmemiş karbon içeren üretim gazını ifade eder; baca gazının diğer adı değildir. Baca gazı analiziyle kazan verimi çıkarılması ayrı bir kayıplar hesabıdır; burada yalnız uygun temelde belgelenmiş ısıl verim kullanılır.

AB FAR Ek VII bölüm 7.1 kapsamında, ısı üretim sistemini çalıştırmak için gerekli degazör, besi suyu hazırlama ve blöf tüketimleri sistem verimi içinde değerlendirilir; ayrı tahsisata uygun tüketim gibi kaydedilmez. Bu AB teknik referansını Türkiye için otomatik uygunluk kararı olarak kullanmayın.

Ardışık proseslerde ısı farklı sıcaklık seviyelerinde kullanılıyorsa her aşamanın giriş ve çıkış sınırını tanımlayın; aynı enerjiyi tekrar tüketim saymayın. Ara yeniden ısıtma varsa ek ısı üretimini ayrıca kaydedin. Absorpsiyonlu soğutmadaki ısı tüketimi, soğutma çıktısıyla karıştırılmamalıdır.

Üretim, ithalat, tüketim, ihracat ve dağıtım kaybı farklı rollerle kaydedilir. Aynı ortak sınır ve aynı tarihler için üretim + ithalat − tüketim − ihracat − kayıp farkı gösterilir. Yalnız bağımsız kayıtlar ayrıca toplanır; üretim ve tüketim birlikte toplam enerji gibi sunulmaz.

Ürün kıyası içindeki ısıyı ikinci kez ısı kıyasına atfetmeyin. Eksik kayıtlar sıfır görünür; sıfır fark tek başına eksiksiz rapor veya tahsisat uygunluğu değildir. İhracat/ithalatta karşı tarafın ETS durumu, kaynak, cihaz ve belirsizlik bilgisi kayıtla birlikte saklanır.

Otomatik su ve buhar özellik hesabı, IAPWS R7-97(2012) formülasyonuna dayanır. Uygulama, Trevor Walker / Neutrium, @neutrium/thermo.eos.iapws97 2.1.0 kütüphanesini CC BY 4.0 lisansıyla kullanır. Kütüphane denklemleri değiştirilmemiş; birim, faz, kapsam ve kayıt kontrolleri bu araçta ayrıca uygulanmıştır.

Hazır yağ verisi Eastman Therminol 66, TF8695A, SI tablo s.4 kaynağındandır. Ürün verisi tipik laboratuvar değerleridir; kullanılan yağa ilişkin analiz yerine geçmez. Yağ tablosuna su/buhar denklemleri uygulanmaz.

Net ölçülebilir ısı yaklaşımı için Avrupa Komisyonu GD5, bölüm 6.9 teknik referanstır. AB yöntemleri Türkiye için otomatik bir uygunluk kuralı olarak uygulanmaz. FAR Ek VII, bölüm 7 hesap yöntemlerini düzenler. GD5’te Metot 2 tarihsel verilere ilişkindir; araçtaki "Belgeli entalpi" seçimi kendiliğinden bu metodun kabulü anlamına gelmez.

Ulusal kapsam için Türkiye ETS Yönetmeliği, madde 4 ve 13; ölçüm ve raporlama düzeni için EK-4 ve EK-5 esas alınır. Ölçüm kaynakları ve hesap sınırları, tesisin İzleme Metodolojisi Planı ile eşleştirilmelidir. Sayısal hesap doğruluğu ile cihazların ölçüm belirsizliği ayrı konulardır.