CBAM Registry O3CI: tesis emisyon verisi artık sistemden paylaşılacak

EU Login'deki My Account sayfasını görüyorsanız Avrupa Komisyonunun kimlik sistemine girmişsiniz demektir. Bu ekran emisyon verisinin girildiği sayfa değildir. Emisyon işlemlerinin yapılacağı çalışma alanı, CBAM Registry içindeki O3CI modülüdür.

Buradaki esas gelişme şudur: Türkiye gibi AB dışındaki ülkelerde bulunan tesisler, ürünlerinin gömülü emisyon verisini O3CI üzerinden kayıt altına alıp doğrulayıcıya ve AB'deki yetkili SKDM beyan sahibine aktarabilecek. Böylece emisyon verisi yalnız müşteriye gönderilen bir hesap tablosu olmaktan çıkıp CBAM Registry içindeki tesis, dönem ve doğrulama kayıtlarıyla birlikte yönetilen bir veriye dönüşüyor.

Evet, emisyon verisi girilecek§

O3CI, Operators of Third-Country Installations ifadesinin kısaltmasıdır. Avrupa Komisyonu bu modülün işlevini, AB dışındaki tesislerin tesis ve emisyon verisini yükleyip beyan sahipleriyle paylaşması olarak tanımlıyor.

Bir tesis açısından sistemde yönetilecek ana içerik şunlardır:

• SKDM kapsamındaki ürünün üretildiği tesis ve ilgili üretim dönemi,
• ürün türü bazında hesaplanan gömülü emisyon,
• hesabın dayandığı izleme ve hesaplama kayıtları,
• akredite doğrulayıcının inceleyeceği destekleyici belgeler,
• doğrulama tamamlandığında tesise ait doğrulama raporu,
• varsa menşe ülkede fiilen ödenen karbon fiyatına ilişkin bilgi ve kanıtlar.

Portaldaki kesin alanlar kullanılan ürün, dönem ve geçerli hesaplama kurallarına göre değişebilir. Değişmeyen nokta, gerçek gömülü emisyon verisinin artık tesis kaydı ve doğrulama süreciyle birlikte CBAM Registry içinde taşınabilmesidir.

Komisyonun güncel kullanıcı kılavuzuna göre Emissions Information alanı bugünkü portal tasarımında vardır. Yetkili kullanıcı, kayıtlı tesis ve üretim yılı için emisyon kaydı oluşturabilir; ürünü ve üretim rotasını seçip spesifik doğrudan emisyonu girebilir. Dolaylı emisyon tarafında ürün başına elektrik tüketimi ve kullanılıyorsa elektrik emisyon faktörü kaydedilir. Sistem kayıt geçmişini tutar ve veriyi dışa aktarabilir.

1 Eylül'de başlayan neydi§

1 Eylül 2026, tesislerin ilk kez emisyon verisi girebildiği tarih değildir. Tesislerin izleme ve hesaplama işi 2026 üretim dönemi için zaten başlamıştı. 1 Eylül, akredite SKDM doğrulayıcılarının CBAM Registry'ye kayıt olabildiği en erken tarihtir.

Bu ayrım uygulama takvimini şöyle kuruyor:

Yeni olan katman, 2026 emisyon verisinin akredite doğrulayıcı tarafından sistem içinde incelenmesi ve 2027'de kullanılabilecek bir doğrulama raporuna dönüşmesidir.

Bilgilerin dayanakları§

Yazıdaki bilgiler üç ayrı resmî katmandan gelir. (AB) 2023/956 sayılı Tüzüğün 8, 10 ve 10a maddeleri doğrulama yükümlülüğünü, AB dışındaki tesis kaydını ve akredite doğrulayıcı kaydını düzenleyen hukukî dayanaktır.

1 Eylül 2026, Ocak 2027 ve 30 Eylül 2027 tarihleri, Avrupa Komisyonunun uygulama takvimidir. Komisyonun 24 Ağustos 2026 tarihli duyurusu, doğrulayıcıların Registry erişiminin 1 Eylül 2026'dan önce başlayamayacağını ayrıca belirtir.

Search Accredited Entities, Active durumu ve tek aktif doğrulayıcı sınırı ise Tüzükte yazan hükümler değildir. Bunlar Komisyonun 27 Ağustos 2026'da yayımladığı O3CI kullanıcı kılavuzunda tarif edilen güncel portal alanları ve sistem davranışlarıdır. Portal sürümü değiştiğinde bu adlar ve kullanım adımları da değişebilir.

Doğrulayıcı sistemden mi seçilecek§

Evet. Güncel kullanıcı kılavuzunun 4.3.9–4.3.12 bölümlerinde tesis işletmecisi, Search Accredited Entities alanından kayıtlı doğrulayıcıları arayıp seçebiliyor ve ilgili tesis için bir işbirliği talebi gönderebiliyor. Doğrulayıcı talebi kabul ettiğinde ilişkinin durumu Active oluyor. Talebi doğrulayıcı da başlatabilir; bu durumda tesis kabul veya ret kararı verir.

Kılavuzun 85 inci sayfasındaki not, aynı tesis için aynı anda bir aktif doğrulayıcı ve ayrıca bir aktif sertifikalandırıcı işbirliğine izin verildiğini; ikinci bir aktif ilişki denemesinde sistemin hata verdiğini açıkça belirtiyor. İşbirliği sonlandırılırsa başka bir doğrulayıcıyla yeni ilişki kurulabilir. Bu, portalın güncel kullanım kuralıdır; bir satın alma veya sözleşme işlemi değildir.

Doğrulayıcı yalnız OK mi verecek§

Hayır. Doğrulama, tek düğmeyle verilen basit bir onay değildir. Doğrulayıcı izleme yaklaşımını, ürün bazındaki emisyon hesabını ve destekleyici kanıtları inceler; gerektiğinde tesis ziyareti yapar ve sonucu bir doğrulama raporuyla belgeler.

Burada önemli bir uygulama sınırı var: 27 Ağustos 2026'da yayımlanan O3CI kullanıcı kılavuzu, doğrulayıcının rapor oluşturup yükleyeceği Accredited Entity Reports bölümünü gelecekteki işlev olarak gösteriyor. Emisyon kaydı ve doğrulayıcıyla işbirliği kurma ekranları tarif edilmiş durumda; raporun portalda oluşturulması veya yüklenmesi ise mevcut kılavuzda henüz kullanılabilir bir işlem olarak anlatılmıyor.

Komisyon takvimi ilk doğrulama raporlarının Ocak 2027'den itibaren düzenlenebileceğini söylüyor. Bu nedenle beklenen nihai akış şöyledir: tesis emisyon kaydını oluşturur, doğrulayıcıyla işbirliğini aktif eder, doğrulayıcı hesap ve kanıtları inceler, ardından resmî doğrulama raporunu sisteme ekler. Bugün için son adımın canlı olduğunu varsaymamak gerekir.

Veri kimden kime gidecek§

Akış dört halkadan oluşuyor.

Tesis, ürün bazındaki gömülü emisyonu hesaplar ve hesabın dayandığı kayıtları hazırlar. Yakıt, elektrik, hammadde, üretim miktarı ve kullanılan hesaplama faktörleri bu dosyanın kaynağıdır.

Akredite doğrulayıcı, portalda tesisle işbirliğini kabul eder; izleme yaklaşımını, emisyon hesabını ve destekleyici kanıtları inceler. İnceleme sonunda her tesis için doğrulama raporu düzenler.

O3CI, tesisin emisyon verisini ve doğrulayıcı işbirliğini yöneten kayıt alanıdır. Doğrulama raporu işlevinin Ocak 2027 takvimine uygun biçimde devreye girmesi bekleniyor.

AB'deki yetkili SKDM beyan sahibi, kendisiyle paylaşılan doğrulanmış gerçek emisyon verisini CBAM beyanında kullanır. Beyan sahibinin tesisi Registry içinde bulabilmesi için EORI numarasını Türkiye'deki tedarikçiyle paylaşması gerekir.

Bu yapı, bir tesisin aynı veriyi farklı AB müşterilerine ayrı dosyalar hâlinde göndermesi yerine doğrulanmış kaydı ilgili beyan sahipleriyle sistem üzerinden paylaşmasını sağlar. Komisyon, ticari bakımdan hassas verilerin gizliliğinin bu akış içinde korunacağını belirtiyor.

Gerçek emisyon ile varsayılan değer ayrımı§

AB'deki beyan sahibi, SKDM beyanını gerçek ve doğrulanmış emisyon verisine veya mevzuatın izin verdiği durumda varsayılan değerlere dayandırabilir. O3CI'nin tesis açısından asıl değeri, gerçek emisyon verisinin güvenilir ve tekrar kullanılabilir biçimde aktarılmasını sağlamasıdır.

Gerçek veri kullanılacaksa yalnız sonuç sayısını sisteme yazmak yeterli olmaz. Hesabın üretim kayıtlarına kadar izlenebilmesi, kullanılan yöntemin açıklanması ve kanıtların doğrulayıcı tarafından incelenebilmesi gerekir. (AB) 2023/956 sayılı Tüzüğün 10 uncu maddesi, hesap kayıtları ile doğrulama raporunun saklanmasını ve yetkili beyan sahibiyle paylaşılabilmesini düzenler.

Tesis şimdi ne hazırlamalı§

Operasyonel hazırlık, portal ekranından önce emisyon verisinde başlar.

Ürün sınırını belirleyin. Hangi tesiste hangi SKDM ürününün üretildiğini ve hesabın hangi üretim miktarına bölüneceğini kesinleştirin.

2026 verisini dönem içinde toplayın. Yakıt, elektrik, hammadde ve üretim kayıtlarını yıl sonunu beklemeden kontrol edin. Eksik bir sayaç veya üretim kaydı yıl kapandıktan sonra geriye dönük üretilemez.

Hesabı kanıtına bağlayın. Her veri kaleminin kaynağı, sorumlusu, birimi ve sürümü belli olsun. Düzeltmeler eski değeri kaybettirmeden izlenebilsin.

Doğrulama dosyasını kurun. İzleme yöntemi, hesaplama tablosu, kaynak belgeler ve iç kontroller tesis ve raporlama dönemi bazında aynı dosyada izlenebilsin.

Müşteri eşleştirmesini hazırlayın. AB'deki yetkili beyan sahibini ve EORI numarasını doğrulayın; hangi tesis verisinin hangi müşteriyle paylaşılacağına şirket içinde karar verin.

Bu veri düzeni Türkiye ETS için kurulan MRV altyapısıyla aynı kaynaklardan beslenebilir. Sistem sınırları ve hesaplama yöntemleri farklı olsa da yakıt, üretim ve ölçüm kayıtlarının ortak kaynaktan gelmesi gerekir. Bu bağlantı ETS, SKDM ve TSRS veri tutarlılığı yazısında ayrıntılı olarak açıklanır.

O3CI neden önemli§

SKDM'nin geçiş döneminde emisyon iletişimi çoğunlukla tesis ile AB'deki müşteri arasında dosya alışverişiyle yürüdü. Kesin dönemde O3CI, gerçek emisyonun tesis, doğrulayıcı ve beyan sahibi arasında izlenebilir bir kayıt zincirinde aktarılmasını sağlıyor.

Bu nedenle konu yalnız bir portal ekranı değildir. Tesisin 2026 yılı için ürettiği gömülü emisyon hesabının kim tarafından hazırlandığı, hangi kanıta dayandığı, hangi doğrulayıcının incelediği ve hangi beyan sahibiyle paylaşıldığı tek zincirde görünür hâle gelir.

Kayıt ve yetkilendirme süreci şirketin temsil yapısına göre ayrıca yürütülür. Bu sayfanın odağı, erişim başvurusunun adımları değil, O3CI açıldıktan sonra yönetilecek emisyon verisi ve doğrulama akışıdır. Güncel resmî işlevler ve kılavuzlar Avrupa Komisyonunun CBAM Registry sayfasında yayımlanır. SKDM ile Türkiye ETS'in aynı tesis verisinde nasıl birleştiğini Türkiye ETS ve SKDM yazısında okuyabilirsiniz.